Тулгар Төрийн 2228, Их Монгол улсын 813, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн есийн давааны барилдаан болж өндөрлөсөн нь ердөө сар гаруйн өмнөх үйл явдал. Тулгар Төрийн 2228, Их Монгол улсын 813, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн барилдаанд 512 хүчит бөх барилдсанаас есийн даваанд Улсын арслан Э.Оюунболд Улсын аварга Н.Батсууриар ес давж, аварга цол хүртэв. Хэнтий аймгаас гучин жилийн дараа анх удаа Улсын аварга цолтон тодорсон төдийгүй аварга цол гардуулах учиртай Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Танай нутгаас аварга төрсөн учраас...” хэмээн Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхээр медалийг нь гардуулсан эгэлгүй хэрнээ энгийн тэр дүр зураг одоо ч олон нийтийн ой тоонд үлдэж, хэвлэлийн хуудаснаа мөн цахим сүлжээн дэх бичлэгт шарласангүй. Хачирхалтай нь, хүчит бөхийн барилдааны шөвгийн 16-д үлдсэн бөхчүүдийн хоёроос нь сэргээш илэрсэн тухай тухай мэдээлэл гарсан нь өнөөдрийг хүртэл ЮНЕСКО-д бүртэлтэй “Эрийн гурван наадам”-ын уур амьсгалд бараан үүл хөврүүлэх нь тэр.

Үүнтэй холбогдуулж Улсын баяр наадамдаа тав давсан бөхчүүд түрүүчээсээ мэдэгдэл хийсэн. Ном журмаараа шөвгөрсөн бөхчүүдийн өгсөн шээсний шинжилгээнээс ямар нэгэн сэргээшийн төрлийн бодис илэрсэн эсэх тухай мэдэгдэх нь Баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны хуулиар хүлээсэн үүрэг. Харин өөрт хамаарал бүхий шинжилгээний хариуд нь зохих тайлбар хийх, хүлээн зөвшөөрөөгүй тохиолдолд Б сорьцоо явуулах нь тухайн бөхийн мэдэх асуудал. Яг л ийм зарчмаар өнгөрсөн өдрүүдэд наадамд таван даваатай явсан бөхчүүд мэдэгдэл хийлээ. Мэдэгдэл гэхээсээ Баяр наадмыг зохион байгуулах хорооноос өөрт нь илгээсэн мэдээллийн дагуу болов уу. Үүнээс хойш хэдий хугацаа өнгөрөв, хэн хариу тайлбар хийв. Баяр наадмыг зохион байгуулах комиссын Бөхийн салбар хорооноос хоёр бөхөөс илэрсэн нь үнэн хэмээн зарлаж, бөхчүүд бүгдээрээ цахим хуудсаараа дамжуулж лайв хийжээ. Нэг гэлтгүй бөхийн нэрийг нь цоллон “хардсан”-аас бус өнөөдрийг хүртэл хугацаанд сэргээш илэрсэн хүчтэн хараахан тодроогүй байна.

Гагцхүү олон нийт, хувь хүнтэй холбогдох хардлага эргэлзээ өнөөдөр эцэс болно. Учир нь, Бөхийн салбар хорооны дарга Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Г.Билгүүний хэлснээр, Баяр наадмын комиссын дарга Ө.Энхтүвшингийн тодотгосноор өнөөдөр сэргээш хэрэглэсэн бөхийн нэр ил болох, түүнийг нь зарлах өдөр. Гол нь хэн бэ. Хамгийн сүүлд Улсын аварга цолонд хүрсэн Э.Оюунболд “Миний шээсийг сольсон. Намайг хэлмэгдүүлж байна” хэмээн мэдэгдэл хийгээд буй. Ямар ч байсан хоёр бөхөөс сэргээш илэрсэн гэх хардлага Улсын начин Цэрэнтогтох, аварга цол хүртээд буй Э.Оюунболд нар руу чиглээд байгаа юм. Хэрвээ үнэн бол, Баяр наадмыг зохион байгуулах Бөхийн салбар хорооноос энэ мэдээллийг бататгавал Улсын начин Д.Цэрэнтогтох болон Э.Оюунболд нарт таваанаас эхлүүлээд өвдөг шороодсон харцага О.Хангай, Д.Анар, аймгийн арслан Н.Мустафа, улсын начин Б.Цэдэнсодном, арслан Ц.Содномдорж, аварга Н.Батсуурь нар цол, чимэг нэмэх эсэх нь цаг хугацааны асуудал болж байна.

С.Сүлд