Төв Азийн уул, ойгоор хүрээлэгдсэн Лаос улсын Сайсомбун мужид өрнөж буй агуйн аврах ажиллагаа дэлхий нийтийн анхаарлын төвд байна. Алт хайхаар агуйд орсон долоон иргэн хүчтэй аадар борооны дараа үүссэн үер, хөрсний нуралтын улмаас дотор нь гацаж, олон хоног газрын гүнд амьд үлдэхийн төлөө тэмцэж байна.

Орон нутгийн албаныхны мэдээлснээр, тэд өнгөрсөн долоо хоногт агуй руу орсон ч борооны улмаас ус огцом нэмэгдэн, гарц нь шавар болон чулуугаар бөглөрчээ. Агуй нь уулын алслагдсан бүсэд байрладаг бөгөөд аврагчид тийш хүрэхийн тулд ширэнгэн ой дундуур цөөнгүй километр зам туулж байгаа аж.

Аврах ажиллагаа эхэлснээс хойш нөхцөл байдал тун хүнд байв. Агуйн хонгил нарийн, зарим хэсэг нь усанд бүрэн автсан бөгөөд аврагчид мөлхөх шахам орон зайгаар нэвтрэх шаардлагатай болсон байна. Усны түвшин нэмэгдэх эрсдэл, хүчилтөрөгчийн дутагдал, хөрс нурах аюул зэрэг нь ажиллагааг улам төвөгтэй болгожээ. Аврагчид гацсан хүмүүс 300 гаруй метрийн гүнд, агаар нэвтрэх боломжтой хэсэгт байгаа гэж үзэж байна.

               Энэ ажиллагаанд зөвхөн Лаосын аврагчид бус олон улсын туршлагатай шумбагчид нэгджээ. Тэдний дунд 2018 онд буюу Тайландын алдарт агуйн аврах ажиллагаанд оролцсон мэргэжилтнүүд багтсан байна. Тухайн ажиллагаа дэлхийн хэмжээний хамтын хүчээр амжилттай болсон бөгөөд энэ удаагийн нөхцөл байдал түүнтэй төстэй хэмээн үнэлэгдэж байна.

Аврагчдын шаргуу ажиллагааны үр дүнд долоон хүний дор хаяж тавыг амьд байгааг тогтоосон талаар мэдээлжээ. Тэд туйлдсан боловч эсэн мэнд байсан бөгөөд аврагчидтай холбоо тогтоож чадсан байна. Гэсэн ч тэднийг агуйгаас гаргаж авах хамгийн хүнд үе одоо эхэлж буйг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Үлдсэн хоёр хүний талаарх мэдээлэл одоогоор тодорхой бус хэвээр байна.

Аврах багийнхан хамгийн том сорилт нь хүчилтөрөгчийн хүрэлцээ гэж үзэж байна. Агуйн дотор болон шумбалтын зам дагуу ашиглах нэмэлт хүчилтөрөгчийн баллон яаралтай шаардлагатай болсон бөгөөд агуйн үүдэнд түр цэнэглэх станц байгуулах санал гарчээ. Учир нь агуйн аврах ажиллагаа энгийн шумбалтаас эрс ялгаатай. Нарийн, харанхуй, усанд автсан хонгил дотор буцах эсвэл гадарга руу хурдан гарах боломж бараг байдаггүй.

Өнөөдөр Лаост өрнөж буй энэхүү ажиллагаа нь зөвхөн долоон хүний амийг аврах тухай асуудал биш харин  байгалийн гамшиг, хүний тэсвэр хатуужил, олон улсын хамтын ажиллагаа ямар үнэ цэнтэйг дахин сануулсан үйл явдал болоод байна. Аврагчид цаг хугацаатай уралдан ажиллаж байгаа бөгөөд дэлхий нийт тэдний аюулгүй аврагдах мөчийг тэсэн ядан хүлээж байна.

Л.Баяр