АНУ-ын Дээд шүүх сонгуулийн өдөр шуудангаар илгээсэн боловч сонгуулийн өдрөөс хойш ирсэн саналын хуудсыг муж улсууд тоолох боломжтой гэсэн шийдвэр гаргасан байна. Шүүхийн 5-4 харьцаатай шийдвэрээр сонгогч саналын хуудсаа сонгуулийн өдөр буюу түүнээс өмнө шуудангаар илгээсэн болох нь баталгаатай тохиолдолд тухайн санал сонгуулийн өдрөөс хойш ирсэн ч хүчинтэйд тооцож болохыг тогтоожээ.
Энэ шийдвэр нь АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын шуудангаар санал өгөх тогтолцоог хязгаарлах оролдлогод томоохон цохилт болж байна. Трамп өмнө нь шуудангийн санал хураалттай холбоотойгоор сонгуулийн луйврын эрсдэл бий хэмээн шүүмжилж, бүх саналын хуудсыг сонгуулийн өдөр гэхэд хүлээн авсан байх ёстой гэж шаардсаар ирсэн. Шийдвэрт Ерөнхий шүүгч Жон Робертс, шүүгч Эми Кони Барретт нар шүүхийн либерал гурван шүүгчтэй нэгдсэн байна.
Хэрэг нь "Watson v. Republican National Committee" нэртэй бөгөөд гол маргаан нь сонгуулийн өдөр гэж холбооны хуулиар тогтоосон хугацаа нь шуудангаар ирэх саналын хуудсыг хүлээн авах эцсийн хугацаатай заавал адил байх ёстой эсэх дээр төвлөрчээ.
Тухайлбал, Миссисипи мужид сонгуулийн өдөр хүртэл шуудангаар илгээсэн саналын хуудсыг сонгуулийн дараах таван хоногийн дотор хүлээн авсан тохиолдолд тоолох журам үйлчилж байсан бөгөөд Дээд шүүх уг зохицуулалтыг зөвшөөрсөн байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэ шийдвэр нь ялангуяа шуудангаар санал өгөх явдал түгээмэл мужуудад чухал ач холбогдолтой. Учир нь сонгуулийн өдөр илгээсэн саналын хуудсууд шуудангийн саатлаас шалтгаалан хэд хоногийн дараа сонгуулийн байгууллагад хүрэх боломжтой юм.
Товчхондоо: АНУ-ын Дээд шүүх шуудангаар санал өгөх эрхийг хязгаарлах бус, мужуудын тогтоосон журмын дагуу сонгуулийн өдрөөс хойш ирсэн тодорхой саналын хуудсыг тоолох боломжийг хэвээр үлдээлээ. Энэ нь 2026 оны завсрын сонгуульд чухал нөлөө үзүүлэх шийдвэр болж байна.
Л.Баяр
