ЖДҮХС-гийн хөрөнгөд “гар дүрсэн” нэр бүхий УИХ-ын гишүүдийг ирэх сонгуульд өрсөлдөх боломжийг хаасан шийдвэрээрээ улс төрд нэр цэвэр, мөр ариун байх ёстойг МАН хатуухан анхааруулав. Ийнхүү эрх баригч намаас квотоо хасуулсан гишүүдийн төлөөлөл нь цагтаа УИХ-ын бүрэн эрхээсээ түдгэлзэх дээрээ тулаад байсан Л.Энхболд, Б.Ундармаа, Г.Солтан, Д.Дамба-Очир нар. Тэдэнд холбогдох хэрэг прокурорын хяналтад шилжсэн бөгөөд шүүхэд хэзээ мөдгүй шилжихэд бэлэн болоод буй.
Тэгвэл Г.Солтан гишүүн тун удахгүй шүүхийн хаалга татах бололтой.
Учир нь түүнийг албадан ирүүлэх захирамжийг Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс өнөөдөр гаргалаа. Тодруулбал, түүнийг ЖДҮХС-гаас авсан зээлээ зориулалт бусаар зарцуулсан хэрэгт холбогдон АТГ-т шалгуулсан юм. Улмаар яллагдагчаар татсан тогтоолоо танилцуулахаар удаа дараа мэдэгдэл хүргүүлсэн боловч дуудсан цагт очоогүй байна. Тиймээс хууль сахиулах байгууллагын үйл ажиллагаанд саад учруулсан гэж үзэн прокуророос шүүхэд хандсан энэ аж.
Ийнхүү тэрбээр яллагдагчаар татагдсан тогтоолтойгоо "албан хүчээр" танилцсанаар прокурорын хаалга даваад байсан хэрэг нь шүүхийн босго давах боломжтой болох юм.
Үүнээс гадна Б.Ундармаа гишүүнд холбогдох хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагаа дуусаж, прокурорын хяналтаас хэзээ мөдгүй гарах болсон гэх мэдээлэл бий. Ингэснээр "ЖДҮ"-чин Г.Солтан, Б.Ундармаа тэргүүтэй гишүүд хуулийн байгууллагын хаалгаар хөтлөлцөн орох нь дамжиггүй боллоо.
Хэргийг нэхэн сануулахад, ЖДҮХС-гаас УИХ-ын нэр бүхий гишүүд бага хүүтэй хөнгөлөлттэй зээл авахад албан тушаалаа урвуулан ашиглаж мэдээлэлд ойр байгаагаа далимдуулж өөрт болон өөрийн хамаарал бүхий этгээдэд зээл олгоход нөлөөлсөн юм. Тиймдээ ч дээрх нэр бүхий гишүүдийг шалгаж эхэлсний нэг нь Г.Солтан гишүүн байв. Түүний хувьд “Монгол шаазан” компаниар дамжуулж 950 сая төгрөгийн санхүүжилт авсан нь ил болсон. Уг асуудал сөхөгдөх үед Г.Солтан, Л.Энхболд, Б.Ундармаа, Д.Дамба-Очир гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх саналыг УЕП асан Б.Жаргалсайхан УИХ-д оуулж байсан юм. Гэвч тухайн үед тэрбээр буруугүй гэж мултарч чадсан ч МАН-ын зүгээс ирэх сонгуульд өрсөлдүүлэхгүй гэдгээ мэдэгдсэнээр зайлах аргагүй болсон.
Гишүүн Б.Ундармаагийн хувьд дахин УИХ-ын гишүүнээр сонгогдоно гэж сэрүүн зүүдлээд ч нэмэргүй.
Тэрбээр 700 сая төгрөгийн, гурван хувийн хүүтэй зээл авсан бөгөөд ХОМ-тээ 2014-2017 оныг хүртэл “Капитал премиум" банк бус санхүүгийн байгууллагыг 100 хувь эзэмшдэг гэж мэдүүлсэн. Тус ББСБ-ын бизнесийн зээлийн сарын хүү дунджаар гурван хувь, жилийнх нь 36 хувьтай. 2018 онд хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ өгөхдөө тэрбээр банк бус санхүүгийн байгууллагаа “нуусан” гэж хардахаар. ЖДҮХС-г бусад сантай нийлүүлсний дараа түүнийг ББСБ-аа бусдад шилжүүлсэн гэх мэдээлэл бий. Эндээс ЖДҮ-гийн зээлээр мөнгө угаасан байж болзошгүй гэж хардагдсан.
Харин Л.Энхболд гишүүний хувьд УИХ-ын гишүүний суудлаа барьцаалж бусдад зээл олгох боломжийг олгуулсан гэх бөгөөд ЖДҮХС-гаас 950 сая төгрөгийн зээл авсан баримт дэлгэгдсэн. Энгийнээр хэлбэл, гишүүний суудал 950 сая төгрөгийн ханштай гэж харагдахаар.
Тэрбээр “Ирээдүй инвест” банк бус санхүүгийн байгууллагын 50 хувийг эзэмшдэг талаар ХОМ-тээ дурджээ. Тус ББСБ-ын бизнесийн зээлийн хүү сарын 3-3,5 хувь. Сэлэнгэ, Сүхбаатар, Дархан-Уул, Өмнөговь аймагт салбартай. УИХ-ын гишүүн болохоосоо өмнө ББСБ-ынхаа захирлаар ажилладаг байсан. Энэ ч утгаараа бас л мөнгө угаасан байж болзошгүй гэж хэвлэлүүд онцолж байв.
Удаахьд нь УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очир. Чанаргүй автозам барьж төрөөр тохуурхсан гэжолон жил шүүмжлүүлсэн. Гэвч үүндээ хашраагүй бололтой ЖДҮ-гийн хэрэгт нэр холбогдсон даварсан нөхөр. Хэрэг нь мөн л удахгүй шүүхэд шилжинэ.
Ийнхүү сангийн хөрөнгөнөөс мэдээлэл ойр байдлаа ашиглаж, албан тушаалаа урвуулан өөрт болон өөрийн хамаарал бүхий этгээдэд зээл олгох боломжийг бүрдүүлэхэд хамжилцсан нөхдүүд эхнээсээ хуулийн босго давах нь. Гагцхүү сонгуулийн өмнө үү, хойно уу?.
Г.Нацаг
