БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ.

Тэрбээр “БОАЖЯ-наас “Хандлагаа өөрчилье” аяны хүрээнд олон ажил өрнүүлж байна. Энэ хүрээнд “Цэвэрхэн наадацгаая” аяныг хоёр дахь жилдээ зарлаж байна. Иргэд болон аж ахуйн нэгжүүд энэ арга хэмжээг маш сайхнаар хүлээж авч дэмжиж байна. Хэвлэл мэдээллийн байгууллагыг мөн энэ аянд нэгдэхийг уриалж байна. Аяныг уриалга төдийхнөөр ойлгож болохгүй. Энэ бол иргэдийн сэтгэхүй, боловсролд нөлөөлөх гэсэн арга. Үүний үр дүнд хог хаях иргэд цөөрсөн. Өөрсдийн сайн дураараа хог цэвэрлэх аянд оролцох залуусын идэвх нэмэгдсэн. Цаашлаад байгаль орчноо, гол усыг бохирдуулах нь багассан. Дээр нь хог хаягдлыг дахин боловсруулах, ангилан ялгах аргачлалыг дэмжих үүднээс улсын төсвөөс 450 сая төгрөгийг хувийн хэвшилд олгож байна. Энэ ажлын үр дүн ирэх есдүгээр сарын 10-н гэхэд гарч эхэлнэ. Мөн Үндэсний хөгжлийн газраас төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн концесийн хүрээнд хог ангилах үйдвэр байгуулах гэрээг удахгүй үзэглэх байх. Ингэснээр Монгол Улс хогоо өөрсдөө ангилж, ялган дахин боловсруулдаг болно. Тусгай хамгаалалтын газар нутагт нэвтэрч байгаа иргэдийг гадна, дотнын иргэн гэж ялгахгүй нэг тарифаар үйлчилнэ. Тиймээс ард иргэдийн өөриймсөг сэтгэлээр хандаж, боловсон аялаж зугаалахыг уриалж байна.

Наадмаар 3500 жуулчинд цэнгэлдэхэд суудал өгөөч гэдэг хүсэлт ирсэн. Төв цэнгэлдэх хүрээлэн хувийн хэвшлийнх. Мөн наадмын нээлт, хаалтын билетийг манай яам хариуцаж, борлуулдаггүй. Энэ утгаараа аялал жуулчны компаниудаас ирүүлсэн 3500 билетийн хүсэлтийг ярилцаж байна. Цэнгэлдэхийн суудлын тоо нь 13 мянга. Энэ утгаараа гаднын жуулчдад зориулсан суудлын тоог цөөлж, дотоодын иргэдийн суудлын тоог нэмэх боломжгүй. Нөгөө талаасаа 3500 жуулчинд билет өгвөл монголчууд маань өөрсдөө наадмаа үзэж чадахгүйд хүрнэ. Тиймээс том хэмжээтэй цэнгэлдэх хүрээлэнтэй болтлоо хоорондоо зохицохоос өөр аргагүй. Наадмын нээлт англи, монгол хэл дээр явагдана” гэдгийг онцоллоо. Үүний дараа тэрбээр сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа.

-Наадмаар ямар ямар арга хэмжээ зохион байгуулах вэ?

-Долдугаар сарын 11-ний 21.00 цагаас “Naadam nigth” тоглолтыг Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн буюу Хүүхдийн паркид зохион байгуулна.

-Монгол Улс жилд нэг сая жуулчин хүлээж авдаг болохоор зорилт тавьсан. Энэ зорилт ямар шатандаа явна вэ?

-2020 он гэхэд нэг сая жуулчин хүлээж авахаар зорьж байна. Боломж бий юу гэвэл бий. Гэхдээ Монгол Улсын талаарх тааламжгүй мэдээ гарах тусам ирэх жуулчдын тоо багасна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ингэж хэлснээр худлаа хэл, эсвэл нэг талын мэдээ гарга гэж хэлээгүй шүү. Саар зүйл бий. сайн зүйл ч бий. Гэхдээ жил ирэх тусам иргэдийн ухамсар дээшилж байна. Аялал жуулчлалын компаниудын үйлчилгээ сайжирч байна. Төрийн байгууллагын үйлчилгээ хүртээмжтэй болж байна. Энэ мэтчилэн дэвшил олон гарч эхэлсэн. Энэ оны эхний дөрөвдүгээр сарын байдлаар 10 орчим хувиар нэмэгдсэн. Зургадугаар сараас огцом нэмэгдэж байна. Хамгийн гол нь агаарын тээврийн урсгалын орц, гарцыг нэмэх шаардлагатай байна. Хэрвээ ингэж чадвал оны төгсгөл гэхэд жуулчдын тоо 20 орчим хувиар нэмэх боломжтой. Монгол Улсад 20 орчим улсын иргэд визгүй зорчдог. Эдгээрийн 4-5 улсын иргэд аялал жуучлалаар ирдэг. Тиймээс хил орчмын бүс нутгийн жуучлалыг нэмэх үүднээс виз олголтыг зохицуулж өгөх хэрэгтэй байна. Энэ сарын 9-нөөс Солонгосын “Асиана” шууд нислэг хийнэ. Туркийн “Аэро флот” шууд нислэг хийнэ. Ингэхээр гарц нэмэгдэнэ.

-Хогийн савны асуудал хүндрэлтэй байдаг. Үүнийг яаж шийдэх вэ?

-Тухайн орон нутгийн удирдлагууд үүнд онцгойлон анхаарч байгаа. Дээр нь нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газартай хамтарч хогийн савны хүрэлцээг нэмэгдүүлж байгаа. Өмнөх жилүүдээс ахиц дэвшил гарч байгаа. Гялгар уутыг хориглосон шийдвэртэй холбогдуулан хогийн хэмжээ эрс буурсан. Дээр нь Гандантэгчлэн хийдийн орчмыг аялал жуучлалын бүс болгоно. Салбар сайдын тушаалаар нүхэн жорлон ашиглахыг хориглосон. Энэ хүрээнд Хөвсгөл нуур орчимд үйлчилгээ эрхлэгчдэд шалгалт хийсэн. 90 гаруй хувь нь боловсон ариун цэврийн өрөө ашиглаж байна. Дээр нь Горхи Тэрэлжийн бүсэд боловсон ариун цэврийн байгууламж барьсан. Түлүүгийн даваа, Богд уул орчимд мөн ариун цэврийн өрөө байгуулна.

-Ариун цэврийн байгууламжийн тоог хэдээр нэмэгдүүлсэн юм бэ?

-Энэ тоо Улаанбаатар хотын захирагчийн ажлын хэсэгт нэгтгэгдсэн. Тэндээс авах нь зүйтэй.

-Элсэн тасархайд зургаан га газрыг хууль зөрчиж олгосон асуудал гарсан. Энэ үнэн юм уу?

-Хэрвээ би хууль бус шийдвэр гаргасан бол Захиргааны хэргийн шүүхэд хандаж, тухайн шийдвэрийг цуцлуулах боломж бий. Нөгөө талаасаа бид аялал жуучлалыг хөгжүүлэх үүднээс стандарын бус үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг цуцлах асуудал яригдсан. Үүнтэй холбогдуулан “Манай хажуу талын газрыг ингэж олгосон байхад манайхыг хаах гэлээ” гэсэн зүйл яригдсан. Зургаан га газрын тухайд өнгөрсөн 2018 оноос яригдсан асуудал. Гаднын хөрөнө оруулалттай компани монголчуудтай хамтарч орчин үеийн байгууламж бүхий цогцолбор байгуулж байгаа. Учир нь Элсэн тасархай бол Монгол орны бүхий л байгалийн тогтоцыг нэг дороос харах боломжтой цогцолбор газар.

Түүнчлэн аялал жуулчны компаниудад “Норм, стандарт мөрд. Үгүй бол газар ашиглах эрхийг нь цуцална” гэсэн шаардлага тавьж байна. 

-Богд уулын хамгаалалтын бүсэд аж ахуйн нэгжүүд газар эзэмших зөвшөөрлөө “Аялал жуулчлал” гэж авдаг хэрнээ амины хаус барих нь олширлоо. Энэ асуудлыг яаж зохицуулах бэ?

-БОАЖ-ын сайдын эрхлэх ажлын хүрээнд тусгай хамгаалалтай газар болон байгалийн нөөц, цогцолборт газарт газар олгодог. Дархан цаазат Богд ууланд аялал жуулчлалын зориулалтаар газар олгох ёсгүй. Зөвхөн амрах, отоглох чиглэлээр олгогдож байгаа. Миний бие БОАЖ-ын сайдаар томилогдсноос хойш тухайн хуулийг заалтыг зөрчиж, газар олгосон удаагүй гэдгийг хариуцлагатай мэдэгдэе. Нэгэнт үүссэн байсан нөхцөл байдлыг цэгцлэх үүднээс татварын аргаар хумих боломжтой гэсэн бодлого баримталж байна. Өөрөөр хэлбэл, тусгай хамгаалалтын газарт амьдардаг бол татварыг нэмнэ. Ингэж эдийн засгийн хөшүүргээр зөв гольдролд нь оруулна.

Түүнчлэн Баян-айраг компанийн цианат алдсан мэдээлэл ирсэн. Мэргэжлийн хяналтаас ажиллаж байгаа. Яамны зүгээс албаны дүгнэлт гарахаар хуулийн дагуу арга хэмжээ. Тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэлх арга хэмжээ авна. Түүхий нүүрстэй холбоотой ажил төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилж байна. Наадмын үеэр НЗТГ-тай хамтарч борлуулалтын төлөвлөгөөгөө гарна. Утаа их хаядаг автобусанд 2.7 тэрбум төгрөгөөр утаа шүүгч суулгана. Ажил удахгүй эхэлнэ.

Г.Нацаг