Тулгар төрийн 2230, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 815, 816, Ардын хувьсгалын 100, 101 жилийн ойн баяр наадмыг угтан Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Зургаан залуу заан” хэмээн олонд нэрлэгдсэн бөхчүүдтэй ярилцлага нэвтрүүлэг хийжээ.
Хэн нь ч хэнийгээ давж мэдэх, хэзээ я ямар ч ахиу цолд хүрч чадах энэ зургаан залуу бөх нэгэн үе улсын заан цол дээр уягдсан нь ард түмний дунд “Зургаан залуу заан”-ы үе хэмээн хэлэгдэх хэмжээнд хүргэсэн билээ. Шинэ мянганы эхэнд тухайн үеийн заан А.Сүхбат улсын наадамд түрүүлснээр “Зургаан залуу зааны” зул задарч дээрх бөхчүүд бүгд цолоо ахиулж дархан аварга хоёр, аварга нэг, арслан нэг, гарьд хоёр төрсөн нь залуу заанууд ямархан чансаатай бөхчүүд байсныг илтгэнэ.
“Зургаан залуу заан” хэмээн нэрлэгдэж явсан бөхчүүдийг амжилтаас дурдвал:
1. ДАРХАН АВАРГА ГЭЛЭГЖАМЦЫН ӨСӨХБАЯР
Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат, Монгол Улсын гавьяат тамирчин Г.Өсөхбаяр нь 1973 оны нэгдүгээр сарын 13-нд төрсөн. Тэрбээр чөлөөт бөхийн спортоор хичээллэдэг байсан бөгөөд 130 кг жинд улсаа төлөөлөл олимпод оролцож байсан, ОУХМ цолтой.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1995 онд улсын заан Б.Гантогтохоор 7 давж улсын заан
1997 онд 5 давсан
1999 онд 7 давсан
2000 онд 7 давсан
2001 онд 8 давсан
2002 онд 9 давж түрүүлэн улсын арслан
2003 онд 9 давж түрүүлэн улсын аварга
2005 онд 9 давж түрүүлэн далай аварга
2006 онд 8 давсан
2008 онд 6 давсан
2009 онд 9 давж түрүүлэн даян аварга
2010 онд 8 давсан
2011 онд 7 давсан
2013 онд 5 давсан
2014 оны долоодугаар сарын 7-нд Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт орсонтой холбогдон Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн зарлигаар дархан аварга цол хүртээсэн.
2.ДАРХАН АВАРГА АГВААНСАМДАНГИЙН СҮХБАТ
Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харьяат, Монгол Улсын гавьяат тамирчин, сонирхогчдын сүмо бөхийн дэлхийн хошой аварга, чөлөөт бөхийн ОУХМ А.Сүхбат нь 1971 оны зургаадугаар сарын 30-нд төрсөн.
Тэрбээр “Зургаан залуу заан” цолтноос хамгийн эхэнд улсын наадамд түрүүлж арслан цол хүртэж байсан.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1993 онд 6 давж улсын начин цол, "Өсөх идэр" чимэг,
1997 онд улсын аварга О.Балжиннямаар 7 давж улсын заан цол
1998 онд 6 давж үлэмж бадрах чимэг,
1999 онд 5 давж саруул сайжрах чимэг,
2000 онд 9 давж түрүүлэн улсын арслан цол,
2001 онд 10 давж түрүүлэн улсын аварга цол,
2002 онд 7 давж хуйрнин шуугигч чимэг,
2003 онд 7 давж саруул сайжрах чимэг,
2004 онд 9 давж түрүүлэн далай аварга болов
2005 онд 6 давж үнэн зоригт чимэг,
2006 онд 6 давж цогт гарамгай чимэг тус тус хүртэж, шөвгөрсөн
2007 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Намбарын Энхбаярын зарлигаар Даян аварга цол олгосон.
2014 оны долоодугаар сарын 7-нд Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт орсонтой холбогдон Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн зарлигаар дархан аварга цол хүртээсэн
3.УЛСЫН АВАРГА ДОЛГОРСҮРЭНГИЙН СУМЪЯАБАЗАР
Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын харьяат, чөлөөт бөхийн ОУХМ, улсын аварга Д.Сумъяабазар нь 1974 оны нэгдүгээр сарын 7-нд төрсөн.
Тэрбээр чөлөөт бөхийн төрлөөр Монгол Улсаа төлөөлөл зуны олимпын наадамд оролцож шагналт байр шалгарч байсан. Тэрбээр энэ олимпын наадамд эх орноо төлөөлөх тугчаар сонгогдож байв.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1994 онд 5 давж улсын начин цол хүртсэн
1996 онд улсын заан Ц.Цэрэнпунцагаар 7 давж улсын заан болов
1998 онд 8 давж үзүүрлэсэн
1999 онд 8 давж үзүүрлэсэн
2003 онд 8 давж үзүүрлэн улсын гарьд цол хүртэв
2005 онд 8 давж үзүүрлэсэн
2006 онд 10 давж түрүүлэн улсын аварга цол хүртэв.
4.УЛСЫН АРСЛАН БАТЖАРГАЛЫН ГАНБАТ
Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат, улсын арслан Б.Ганбат нь 1976 оны долдугаар сарын 29-нд төрсөн.
Тэрбээр 1997 оны сар шинийн барилдаанд аймгийн арслан цолтой байхдаа үзүүр түрүү булаалдсан цөөхөн аймгийн арслангийн нэг юм. Мөн улсын их баяр наадам 11 удаа шөвгөрсөн хүчтэн билээ.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1998 онд 5 давж улсын начин цол хүртсэн
1999 онд улсын аварга О.Балжиннямаар 7 давж улсын заан болжээ
2000 онд 6 давсан
2001 онд 5 давсан
2002 онд 6 давсан
2005 онд 5 давсан
2006 онд 7 давсан
2008 онд 7 давж шөвгөрчээ
2009 онд 4 давж, тавын даваанд улсын начин Ц.Сумъяабэйст унасан ч өрсөлдөгчөөс нь сэргээш илэрсэн тул 5 давж шөвгөрсөнд тооцогдон "Улам нэмэх" чимэг хүртсэн.
2010 онд 9 давж түрүүлэн улсын арслан цол хүртсэн
2011 онд 6 давсан
5.УЛСЫН ГАРЬД БАЯНМӨНХИЙН ГАНТОГТОХ
Увс аймгийн Хяргас сумын харьяат, Монгол улсын гавьяат тамирчин, чөлөөт бөхийн ОУХМ, улсын гарьд Б.Гантогтох нь 1972 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд төрсөн.
Тэрбээр сонирхогчдын сүмо бөхийн анхны дэлхийн аварга бөгөөд Япон улсын тамирчнаас өөр тамирчин түрүүлсэн анхны тамирчин юм. Мөн чөлөөт бөхийн төрлөөр 1996 оны Атлантын олимпод эх орноо төлөөлөн оролцож байсан.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1994 оны улсын наадмаар улсын заан П.Сүхбатаар 7 даван улсын заан цол хүртсэн.
1995 онд 6 давсан
1996 онд Олимпын жил барилдаагүй
1998 онд 5 давсан
1999 онд 5 давсан
2000 онд 8 давж үзүүрлэсэн
2001 онд 6 давсаг
2002 онд 8 давж үзүүрлэсэн
2004 онд 8 давж үзүүрлэсэн
2005 онд 6 давсан
2006 онд 5 давсан
6.УЛСЫН ГАРЬД ЦЭДЭНДАМБЫН ЦЭРЭНПУНЦАГ
Завхан аймгийн Цагаанчулуут сумын харьяат улсын гарьд Ц.Цэрэнпунцаг нь 1971 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний өдөр төрсөн.
Тэрбээр үндэсний бөхөөс гадна жүдо бөхөөр хичээллэдэг. Азийн аварга шалгаруулах тэмцээний хүрэл, зүүн азийн наадмын хүрэл медальт тамирчин юм.
Үндэсний их баяр наадамд гаргасан амжилтаас…
1993 онд 5 давж улсын начин цол хүртсэн
1994 онд улсын заан Д.Мөнх-Эрдэнээр 7 давж улсын заан цол, 8 давж "Үлэмж бадрах" чимэг хүртэв
1996 онд 6 давж "Саруул сайжрах"
1997 онд 7 давж "Бат нягт"
1998 онд 7 давж "Хуурнин шуугигч"
1999 онд 6 давж "Хурдан шаламгай" чимэг хүртсэн
2000 онд 6 давсан
2001 онд 8 давж дөрөвт үлдэн "Буушгүй хүчит"
2003 онд 6 давж "Үнэн итгэлт"
2004 онд 7 давж "Өлзий бадрах" чимэг тус тус хүртсэн
Улсын гарьд цол нь 2003 онд бий болсон бөгөөд Ц.Цэрэнпунцаг 1994, 2001 оны наадмуудад 8 давсан амжилтаараа уг цолыг хүртжээ.
Б.Жаргал
