Д.Амарсайхан агсныг шүүсэн нь хүмүүсийг эгдүүцлийг хүргэж байна. Монголчууд эрт дээр үеэс л нас барсан хүний ясыг өндөлзүүлээд яахав хэмээн нэрийг нь ч дуудахаас цээрлэдэг шүү дээ. Гэтэл нас барсан хүний шүүх хурал болж нэрийг нь дуудаж, ял оноогоод сууж байгаа нь хүний ёсонд нийцэх зүйл мөн үү.

Уг нь Монгол Улсын Үндсэн хуулинд хүртэл хүнлэг, энэрэнгүй байх чанарын талаар заасан байдаг. Гэтэл “нас барсан хүн босч ирээд өөрийгөө өмгөөлөх биш” гэсэн шиг шүүхээс талийгаачийн хэргийг тусгаарлаж, ар гэрийнхнийх нь нүдэн дээр яллаж байгаа нь иргэдийг эгдүйцэл, дургүйцлийг маш ихээр хүргээд байгаа юм.

Угтаа бол Монголын төр хүнээ хамгаалах ёстой. Гэтэл төрийнхөө хамгаалалтанд байсан хүн алтан амиа алдчихаад байхад үүнд хариуцлага тооцсон зүйл огт байхгүй. Тэгсэн хэрнээ нас барсан хүний хэргийг шийдвэрлэж, ялын тогтоол уншиж байгаа нь ямар учиртай юм бэ?

Цаашлаад энэ хэргийн цаана улс төрийн ямар нэг ашиг сонирхол үйлчлээд байна уу ч гэх хардлага нийгэмд бий болоод байна.

Хуульчдын хэлж буйгаар тухайн шүүгчдэгч нас барсан тохиолдолд хэргийг нь тусгаарлаад хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэх юм. Гэтэл яллагдагчаар ч татагдаагүй сэжигтнээр татагдсан талийгаачийг цагаатгахын оронд яллаж байдаг нь шударга ёсонд нийцэх үү?

Талийгаачийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхээс Д.Амарсайхан агсныг гэмт буруутайд тооцсон хэрнээ хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон учир, давж заалдах шатны шүүхэд цагаатгах ёстой гэдэг байр суурьснаас хандсан. Өөрөөр хэлбэл, талийгаачийг яллагдагчаар татаагүй, сэжигтэн байхад нь шүүсэн. Хоёрдугаарт, авлига авсныг нотлох ямар ч баримт хавтаст хэрэгт байхгүй учир ийн нэр төрийг нь сэргээхийг хүссэн байгаа юм. Гэвч давж заалдах шатны шүүхээс хэргийг анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

Тэгвэл ийм хууль бус шийдвэрийг гаргасан шүүгч, мөн хүнийг заавал цагдан хорих ёстой гэсэн дүгнэлийг гаргасан прокуророос талийгаачийн ар гэрийнхэн татгалзсан шүү дээ. Гэвч үүнийг тэдний хэн нь ч хүлээн зөвшөөрөөгүй. Уг нь тэдний шийдвэрээр шоронд хүн төрийн хамгаалалтанд амиа алдсан байхад талийгаачийн ар гэрийнхний хүсэлтийг харгалзаад шүүгч, прокуророор сольж болох л байсан. Үүнд ашиг сонирхолын зөрчил байгаа бус уу?

Магадгүй талийгаач амьд сэрүүн байгаад  шүүх хуралдаан дээр өөрөө өөрийгөө хамгаалах мэдүүлэг өгсөн бол өнөөдөр нөхцөл байдал ийм байх уу гэдэг ч “сонин”.

Талийгаачтай хамт шүүгдсэн гурван хүний хоёр нь цагаадсан. Гэтэл нэг нь гурван өрөө байраа улсад хураалгаад хохирчихоод сууж байгааг ч талийгаачийн ар гэрийнхэн онцолж байна.

Харин ял сонссон Х.Анхбаяр эрүүл мэндээрээ хохирч, 461 хорих ангид байхдаа хавдартай болж, түүнийгээ мэс засалд орж эмчлүүлсэн ч дахин хавдар нь сэдрэн өөр газарт гарчээ. Шүүх ийм байж болох уу?

Тэрбум тэрбумаар нь идэж, ууж, авлига өгч, авч байгаа хүмүүсийн ялын асуудалд хариуцлагатай хандаж чадахгүй байж зүгээр нэг байр савны асуудалтай эдгээр хүмүүсийг ингэж амь насаар нь хүртэл “дэнчигнүүлэх” хэрэг байсан ч юм уу?. Манай эрхэм түшээдүүд ч үүн дээр анхаарч, энэ хэргийг цаад үнэн учгийг тайлах нь зүйтэй биз ээ. Мөн Д.Амарсайхан агсны үхлийн шалтгаан, түүнийг амиа алдахад хэн буруутайг ч үнэн зөвөөр олж тогтоож, ард иргэдэд нээлттэй мэдээлэхийг иргэд шаардаж байгаа юм.