Нийслэлийн Засаг даргын Санхүү эдийн засгийн асуудал хариуцсан орлогч Н.Батаа өнөөдөр Унгар Улсын үндэсний худалдааны танхимын гүйцэтгэх захирал, хатагтай Дуксай Олай Зсанет тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа.
Нийслэлийн Засаг дарга өнгөрсөн оны 12 сард Унгар улсын Будапешт хотод ажлын айлчлал хийсэн бөгөөд айллалын үеэр Улаанбаатар хотын хөгжлийн корпорацийн захирал Э.Тэмүүлин Унгарын Үндэсний Худалдааны газрын гүйцэтгэх захирал Дукса-Олай Зсанет нар 5 салбар чиглэлээр хамтран ажиллахаар хамтын ажиллагааны гэрээнд гарын үсэг зурсан юм.
Өнөөдрийн уулзалтаар санамж бичигт туссан нийслэл хотын автобус угсрах үйлдвэрийн төсөл, Ухаалаг бизнес болон үзвэр үйлчилгээний төв байгуулах загвар төсөл, Туул голын үерийн менежментийн төсөл, Барилгын материал үйлдвэрлэх төсөл, Хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, хоол хүнс боловсруулах төслүүдийг хэрхэн хэрэгжүүлэх талаар талууд санал солилцлоо.
Хатагтай Дуксай Олай Зсанет төслийг хэрэгжүүлэхэд зориулж Унгарын Экзим банкнаас 25 сая еврогийн зээл олгохоор болсныг дуулгасан бөгөөд төсөл тус бүр дээр хамтарсан ажлыг хэсэг байгуулж ажиллаж байгааг хэллээ.
Нийслэлийн Засаг даргын Санхүү эдийн засгийн асуудал хариуцсан орлогч Н.Батаа Монгол Улс Унгар Улстай эртний найрсаг харилцаатай байсныг онцлоод Унгар улсын хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлэх төслүүд ажилттай хэрэгжинэ гэдэгт эргэлзэхгүй байгаагаа илэрхийллээ гэж Нийслэлийн ЗДТГ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

УИХ дахь “Шударга ёс” эвслийн бүлэг хуралдаж Г.Уянга, Л.Цог, О.Баасанхүү нарын гишүүдэд хариуцлага тооцох тухай асуудлыг ярьсан гэх мэдээлэл байна. Тэд МАН-ын гишүүдтэй нийлж Засгийн газрыг огцруулах тогтоолын төсөл өргөн барьсан билээ. Сонгууль дөхсөн цаг үед ийнхүү төр засгийг үймүүлэх нь улсаа хохироосон хэрэг болно гэж “Шударга ёс” эвсэл үзсэн аж. Мөн энэ улстөрийн акц нь МАХН-д ч хортой гэдэгт санал нэгдсэн байна.

Иймд засгийн газрыг огцруулах асуудлыг УИХ дахь “Шударга ёс” эвслийн бүлэгтэйгээ ярилцалгүйгээр дур мэдэж тогтоолын төсөл өргөн барьсан гишүүддээ хариуцлага тооцох нь зөв гэдэгт санал нэгдсэн бололтой. Хэрвээ Г.Уянга, Л.Цог, О.Баасанхүү нарт хариуцлага тооцвол намын жагсаалтаар парламентад сонгогдсон О.Баасанхүү УИХ-ын гишүүний үүрэгт ажлаасаа хасагдах аж. Хэрэв ингэвэл жагсаалтад түүний дараа бичигдсэн “Шударга ёс” эвслийн гишүүн парламентад орж ирэх учиртай. Тиймээс О.Баасанхүү УИХ-ын гишүүнээрээ үлдэхийн тулд Засгийн газрыг унагах гарын үсгээ буцаахаар явна гэх яриа Төрийн ордонд байна.

М.Зоригт Дорнодоос нэр дэвших үү?

ЗХЖШ-ын орлогч дарга асан хошууч генерал Б.Баярмагнай Хөдөлмөрийн Үндэсний намд элслээ. Тэрээр “Хүн Дээд” үзэл баримтлалыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэн ХҮН-ыг ийнхүү сонгожээ. Хошууч генерал Б.Баярмагнай Зэвсэгт хүчинд тасралтгүй 25 жил алба хаасан. Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон, Цэргийн гавьяаны одон, Цэргийн хүндэт медаль, Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль, Энхийн төлөө медаль, Дайчин алдар I, II, III медаль, Аюулгүй байдлын төлөө I медаль, Иракт энхийн төлөө медаль, Африкт энхийн төлөө медаль, ҮАБ-ын төлөө хүндэт тэмдэг, БХЯ-ны хүндэт тэмдэг, БХ-ын сайдын хүндэт жуух, ЗХЖШ-ын хүндэт тэмдэг, Эх орны төлөө II хүндэт тэмдэг, Польш Улсын “Иракийн эрх чөлөө” ажиллагааны медаль, НҮБ-ын “Энхийн төлөө” медаль, ОХУ-ын “Дайчин нөхөрлөл” медаль, Тажикстан Улсын “Дайчин нөхөрлөл” медаль, Нийслэлийн “Хангарьд” одон, Монголын ҮОХ-ны “Алтан очир” одон, МЗХ-ны “Цэргийн алдар” алтан медаль, Дундговь аймгийн Хүндэт иргэн, Хүндэт тэмдэг зэргээр шагнагдаж байжээ.



Тэрээр, 1994-1997 Цэргийн Их сургууль Курсын захирагч, Дамжааны багш 1997-2002 Зэвсэгт хүчний 150 дугаар ангид Миномётын батарейны захирагч, Артиллерийн дарга, Сургагч багш, Сургалт бэлтгэлийн албаны дарга 2002-2003 Зэвсэгт хүчний 311 дүгээр ангид Энхийг сахиулах ажиллагааны сургалтын үндэсний төвийн дарга, 2003-2006 ЗХЖШ-ын Энхийг сахиулах ажиллагааны газарт Удирдлага, төлөвлөлтийн хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн, Газрын орлогч дарга-Удирдлага, төлөвлөлтийн хэлтсийн дарга, 2006-2008 Зэвсэгт хүчний 330 дугаар ангиийн захираг, 2008-2009 ЗХЖШ-т Зэвсэгт хүчний Ерөнхий хянан шалгагч, Хяналт-Шалгалт үнэлгээний газрын дарга, 2009-2015.10 ЗХЖШ-ын дэд даргаар ажиллаж байжээ.

Хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг эцсийн хэлэлцүүлэгт шилжүүлэв

Жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “Алтан төл”-ийн эзэд тодорчээ.
=

Ерөнхий боловсролын 200 сургуульд өнөөдрөөс физикийн сургалт, туршилтын лабораторитой боллоо.

Ерөнхийлөгч В.Путинг авилгад өртсөн гэжээ

Урт хугацааны тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалыг хэлэлцэж эхэллээ

УИХ-ын дарга З.Энхболд зарим байнгын хорооны дарга, гишүүдийг сэлгэн томилохдоо Үндсэн хуулийг ноцтой зөрчсөн хэмээн УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дэд дарга Н.Номтойбаяр мэдэгдсэн. Мөн УИХ-ын дэд дарга, МАХН-ын гишүүн Л.Цог мөн л түүнтэй ижил агуулгатай мэдээллийг хийж “УИХ-ын дарга Л.Цогийг Үндсэн хуулийн Цэцэд өгнө” гэсэн юм. Тэгвэл иргэн Энхбаярын Үндсэн хуулийн Цэцэд гаргасан гомдлыг Цэц хүлээн авч шалгахаар болжээ. Уг асуудлыг хэлэлцэхээр болсон тогтоол нь Үндсэн хуулийн Цэцийн гишүүн, анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбат дээр ирчихээд байгаа юм байна.

Ингэснээр УИХ-ын гишүүн, БОНХАЖ-ын сайд Н.Батцэрэгийг гадаадад томилолтоор ажиллаж байхад нь, зарим эх сурвалжийн өгүүлснээр онгоцоор нисч явахад нь УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны гишүүнээс хасч, оронд нь Г.Батхүү гишүүнийг томилоод, Н.Батцэрэгийг БОНХБХ-нд хүчээр чихчихсэн явдал нь ийнхүү УИХ-ын даргыг Үндсэн хуулийн шүүхээр шүүлгэхэд хүргэв бололтой.

Дашрамд дурьдахад УИХ-ын дарга Ипотекийн хуулийг сэргээн хэрэгжүүлэх сурталчилгааг ил цагаахнаар улайран хийж Цэцтэй энэ асуудлаар зөрчилдөж байсан. Цэц дээр одоогийн УИХ-ын баталсан хэчнээн хуулиас хэд нь буруутаж, тэр нь голдуу хэний санаачилж батлуулсан хууль байсан талаар тун сонирхолтой статистик гаргачихсан байна билээ. Энэ үзүүлэлтийг нийтэд дэлгэвэл ямархуу чадамжтай парламент болох нь харагдах төдийгүй Л.Цог гишүүний өргөн барихаар зэхэж буй хуулийн цаад агуулга болох “Намын даргыг УИХ-ын даргаар томилохоор нэг намд хэтэрхий үйлчлээд байна” гэдэг логик зөвдөж таараад байгаа юм. Ямартай ч одоо олон нийтийн өмнө дэндүү зарчимгүй, увайгүй ажиллагаагаа харуулсан УИХ-ын дарга Үндсэн хуулийн шүүхийн өмнө буруутах эсэхийг харах л үлдлээ.

Би 1989 онд тэр үеийн ЗХУ-д их сургууль дүүргээд дөнгөж зүүнээс гарсан цоо шинэ дээл шиг амьтан ирлээ. Социалист тогтолцоо зүүний үзүүр дээр торж ядан дэнжигнэж, хүмүүсийн амнаас унах үг хурц, ер нь л тэсрэхэд бэлэн болчихоод байгаа нь мэдрэгдэж байв.

Ардчилсан хувьсгал боллоо. Нэг их гэгээн сайхан мөрөөдөлтэй улс шинэ нийгэм байгуулахаар уухай хадаагаад орж явчихсаны дунд манай үеийнхэн бүгд л янз бүрийн хүсэл зорилго, үзэл бодол тээн таваргаж явлаа.

Сургуулиа дөнгөж төгссөөд амьдралын гараагаа эхэлж байгаа манай үеийнхэн хожим нь “шилжилтийн” гэх тодотголтой болсон тэр цаг үед янз бүрийн сонголт хийсэн. Зарим нь мэргэжлийнхээ дагуу ажилд орж, зарим нь наймаа арилжаа хөөж, пүүс компани байгуулж, зарим нь үргэлжлүүлэн суралцсан. Сонголт өргөнтэй нийгэмд өөр өөрийнхөөрөө амьдарч эхэлсэн болохоор залуус бидний хувьд нийтлэг юм багасч байлаа. Харин нэг л зүйл нийтлэг байв. Тэр нь архидалт.

Ерээд оны эхээр ажлын цагаар албан газруудын өрөө тасалгаанд хундага харшиж, халамцуу хүмүүсийн дуу ихсэх нь энгийн үзэгдэл байсныг дундаас дээш насныхан ихэнх нь мэднэ.Наймаа арилжаа эрхэлж гэнэт мөнгөжсөн хүмүүс аархаж баярхаж ууна. Нийгмийн шилжилтэд эвээ олоогүй хүмүүс гутруу гундуу сэтгэлээ архиар сэргээнэ. Авлигын дээд хэмжээ нь гоё ганган хаяг шошготой гадаад архи. Архи өөрөө үнэ цэнэтэй зүйл байсан учраас архидалт бас амьдралын үнэ цэнэтэй хэвшилд тооцогдож байв.

Архинд живсэн энэ цаг үе манай үеийнхэнд хамгийн хүндээр туссан . Яагаад гэвэл хар муу санаа сууж амжаагүй, гэнэн цагаан сэтгэлтэй оргилуун дэврүүн залуус биднийг хөлөө олох нь бүү хэл мөрөө харж чадахгүй төөрсөн нийгэмрүү хувь тавилан палхийтэл нь асгаж орхисон юм. Гэр бүлийн үнэ цэнэ, гэр бүлээ хайрлах хамгаалах ухаанаа олоогүй залуус үдийн хугаст салж нийлж байлаа. Мөнгөний үнэ цэнийг мэдэхгүй бага залуус яах ийхийн зуургүй саятан болчихоод сагаж дэвэрч, түүнийхээ горыг хатуухан амсаж байлаа.

Номхон томоотой явсан нь нийгмийн хувьсал өөрчлөлтийн эмх цэгцгүй эргүүлэгт орчихоод ядмаг тарчиг амьдрал руу өөрийн эрхгүй туугдан орж эхэллээ. Социализмын боловсон хүчин болохоор бэлтгэгдсэн, хөрөнгөтний нийгэм ямар байдгийг үзэл суртлын нарийн шигшүүрээр шигшсэн мэдээллээр л төсөөлөх төдий манай үеийнхэн хэрэг дээрээ “золиосныхон” болсон юм. Зах зээлийн сайн мууг ялгаж салгаж хандах болсон дараа үеийнхэн тэгэхэд бага дунд сургуулийн хүүхдүүд байв. Амьдралын үнэ цэнийг ухаарсан, хөл дээрээ тогтож чадсан, үгүйдээ гэхэд хөл дээрээ тогтох аргаа олоод харчихсан түрүү үеийнхэн хүнд үеийг яаж ийгээд гарз багатай давсан.

Харин манай үеийнхнээс олон ч хүн архинд орсон, олон ч сайхан залуус нас барсан. Өнөөдөр ч манай үеийнхний нас баралтын тоо дээд доод үетэй харьцуулбал их байна. Хориод жилийн өмнөх нийгмийн цочир өөрчлөлт, их архидалтын бараан сүүдэр мөн ч урт байна.

Польшийн яруу найрагч Leopold Staff (1878-1957) “Зөвхөн даруулга байгаа, даруулга байхгүй гэсэн хоёрхон тохиолдолд л архийг уух хэрэгтэй” гэж чухам яагаад хэлснийг би мэдэхгүй. Гэхдээ энэ үг ерээд оны эхэн, дунд үед Монголд ёстой л бодитоор хэрэгжсэн дээ. Миний найз нөхөд, ойр дотныхон дунд ч архидалт түгээмэл үзэгдэл байсан. Тэр үед ууж идэж явсан хүмүүсийн ихэнх нь балгах дуртай болцгоосон.

Би ч ялгаагүй тэдний нэг байв. Хүнээс архины мөнгө гуйж шаналгадаггүй, гудамжинд шороотой хутгалдан өнхөрдөггүй, агсам согтуу тавьж амьтан хүн айлгадаггүй болохоос уувал уучихдаг, даварвал даварчихдаг зангиа зүүсэн боловсон архичин байсан үе бий. Нэг л өдөр үүнийг цэглэе, би ингэж явах ёсгүй хүн гэсэн хатуу дүгнэлт хийж “Дахиад хэзээ ч архи уухгүй” гэсэн андгай сэтгэлдээ тавьсан. Тэгэхэд “Сэтгэлийн хөгжил” ТББ-ын тэргүүн А.Батсайханы хэлсэнчлэн “Сэглэгдсэн бие, сэмэрсэн сэтгэл, сэгсрэгдсэн халаас” л надад үлдсэн байсан. Тэр цагаас хойш нэгэнт арваад он улирчээ.

Миний эргэн тойронд маш их зүйл өөрчлөгдсөн. Ах дүүс минь цагаан сар, насны найр, сэвлэг үргээх ёслолыг архи дарсгүй тэмдэглэдэг болоод удаж байна. Архи дарснаас хол байвал амьдрал аяндаа өөдөлдгийг ойр дотнын олон хүн мэддэг болсон. Гэхдээ би зөвхөн өөртөө, өөрийн хүрээлэлдээ л нөлөөлсөн болохоос нийгэмд хандсан далайцтай ажил хийж чадаагүй аминчхан нэгэн.

indexХарин Жамбалын Цогтсугар гэдэг эрхэм бол үнэхээр агуу хүн. Тэрээр өөрөө архинаас татгалзсан төдийгүй өргөн олныг араасаа дагуулахын төлөө ухамсарт амьдралаа бүхэлд нь зориулж яваа энэ цагийн эгэл боловч эгэлгүй баатруудын нэг. Энэ нийтлэлийнхээ “Ялагдашгүй, бас мятаршгүй” хэмээх гарчгийг би зөвхөн түүнд зориулсан юм.

Ж.Цогтсугарыг би сайн мэдэхгүй. Дундговийнх, офицер байсан, сүүлд нь “Алтан уул” гэдэг компани байгуулж, сүрхий одтой олзтой явж Монгол уран зохиолын 108 боть, яруу найргийн “Болор цом” наадмыг ивээн тэтгэж байсан, дараа нь “алтан уул” босгосондоо шандуурч архины замаар сүрхий хурдтай гулссан, гэмээ мэдээд гэнэт жолоогоо татсан, эргээд боссон зэрэг багахаан түүхийг нь өнгөцхөн мэднэ. Хань ижил нь хэн, хайртайүрс нь хэд болохыг мэдэхгүй. Орон гэрээр нь орж гарч байсангүй. Ажлынх нь босгоор алхаж ч үзээгүй. Хундаганы ард хуучилж явсангүй. Шүлгээ уншихыг нь сонсож байгаагүй, заасан хичээлд нь сууж байгаагүй.

Гэхдээ би Ж.Цогтсугарыг хамгийн сайн мэдэх хүний нэг гэдэгтээ итгэлтэй байна. Яагаад гэвэл өөрийгөө ялах, өөрийгөө олохын үнэ цэнэ, түүнд хүрэх сэтгэлийн тэнхээ, эр зоригийн хэмжээ тунг би сайн мэднэ. Тэрээр аравхан жилийн өмнө гартаа 1000 төгрөгний үнэтэй архи барьчихаад гудамжинд согтуу явсан нэгэн. Өнөөдөр тэгвэл мянга мянган хүнийг бор дарсны боолчлолоос салгаж, эрүүл зөв амьдралтай золгуулсан соён гийгүүлэгч болчихсон явна.

Боловсролтой, унаж босож үзсэн, амьдралын ухаан хийгээд хат суусан ид насны эр хувиа борлуулж довоо шарлуулахаар амиа бодон зүтгэсэн бол мөн ч ихийг амжуулна даа. Харин Ж.Цогтсугар тэгсэнгүй. Тэр өөрийн ухаарал гэмшлийг бусдад дуулгаж, алдаж яваад нь тус болж, алдаж болзошгүйг нь угтан хамгаалахааршийдэж, бие сэтгэлээ зөвхөн энэ үйлстээ зориулж явна.

“Сархад савнаасаа бусдыг дийлдэг” гэж өвөг дээдэс минь сургасан, сануулсан. Сархаднаас хол яв гэсэн сануулга. Харин энэхүү сануулгыг үл анзаарсны улмаас эндүү андуу гаргасан хүмүүстсархадыг саруул ухаан, эр зоригоор ялж болно гэдгийг ойлгуулж, нийгмийн гэмтсэн сэтгэлзүйг анагаах үйлсэд цаг наргүй зүтгэж байгаа Монголын эрэгтэйчүүдийн хөгжлийн нийгэмлэгийн Ерөнхийлөгч, МУСГЗ Ж.Цогтсугарын түмний төлөө гэсэн халуун сэтгэл нь сүүн замтай байна.

Өрөөлийн төлөө өөрийгөө мартсан Ж.Цогтсугар эрхэм “Эхлээд чи архи уухыг хүснэ, дараа нь архи архиа хүснэ, эцэст нь архи чамайг уухыг хүснэ” гэж өнгөрсөн зуунд америкийн зохиолч Lewis Sinclair(1885-1951) нэгтээ бичсэнийг энэ зууны монголчууддаа сануулан сэрүүлэхийн төлөө тэмцэлдээ ялагдашгүй, бас мятрашгүй зүтгэсээр явна. Түүний хүсэл биелж, хүн болгон архигүй Монголоороо бахархах цаг ч ойрхон гэдэгт итгэнэ.

Урианхан Б.Галаарид
2016.01.23

Улаанбаатар хот Унгар Улсын үндэсний худалдааны танхимтай хамтран эдийн засгийг хөгжүүлэх томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлнэ

Албадан баривчилж саатуулах төвийг шинээр зохион байгуулж, нийслэл хотын нэгдсэн эрүүлжүүлэх болгон ирэх сарын 1-нээс эхлэн үйл ажиллагааг нь эхлүүлэхээр болсон.

Хөвсгөл нуурын баруун болон зүүн эргийн дагуу нийт 20-н цэгт мөсийг цоолж хэмжилт хийхэд мөсний дундаж зузаан 45 см, Хатгал тосгоны ойролцоох 6-н цэгт / хэмжилт хийхэд мөсний дундаж зузаан 47 см, мөсөнд хар, цагаан хил үүссэн, бутралт ихтэй байсан аж.

Монголын өсвөрийн хөлбөмбөгийн ”ДМЮ” клүбийн 12 хүртэлх насны баг энэ сарын 16-21-нд БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Улаанхад хотод болсон олон улсын тэмцээнд амжилттай оролцоод ирлээ.

Онцгой байдлын аврагч, гал сөнөөгчид хүүхдүүдийг гал түймэрт өртөхөөс аварчээ.

“ТВ-10” телевизээс сар шинийн баярт зориулан зохион байгуулж буй “Амар байна уу” нийтийн дуучдын нэгдсэн тоглолт ирэх сарын 3-нд 19.00 цагаас Монгол бөхийн өргөөнд тоглогдох гэж байна.

Засгийн газрын хуралдаан боллоо

77 мянган иргэн ипотекийн зээлд хамрав

АНУ-д цасан шуурганы дараах цэвэрлэх ажил эхэллээ