-
2017 оны 5 сарын 16
Д.Дамба-Очир
-
2017 оны 5 сарын 16
Дарханд уул уурхайн чиглэлийн бизнес эрхэлдэг танил маань Оюутолгойн нээлттэй худалдан авалтын сайтад бүртгүүлэх талаар сонирхон асуув. Тус компанитай хамтран ажиллах хүсэлтэй, бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэх сонирхолтой хэн бүхний нэвтэрч болдог вэб сайтыг хэрэг болгон асууж, Оюутолгой компанитай л хамтарч ажиллаад эхэлчихвэл чухам л “тэнгэрийн умдаг” атгасан юм шиг болно хэмээн ярилаа. Дарханаас хаа байсан өмнийн говьд байгаа Оюутолгойг сонирхож, тэнд бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэх хүсэлтэйг нь сонсоод гайхсанаа нуух юун. Хажууханд нь Оюутолгой шиг том орд газартай Эрдэнэт гэх үйлдвэр байхад өмнийн говь руу зардал чирэгдэл болж бараа нийлүүлэх гэж зүтгэдэг түүний хүсэл олон хүний гайхшийг төрүүлэх нь дамжиггүй.
Чухам ямар шалтгаанаар Оюутолгойд нийлүүлэх гэж улайрч буйг нь тодруулахад танил маань “Үгүй чи боддоо. Хувийн хэвшилд хаалгаа нээдэггүй Эрдэнэтэд бараа нийлүүллээ гэж бодъё. Хүмүүс намайг энэ хэн гэж улстөрчийн шахааны бизнес хийж яваа “бууны нохой” бол гэж харна, хардана. Харин Оюутолгойд би бараа нийлүүлдэг компанитай гэвэл хүмүүс намайг тэр том үйлдвэрийн чанарт нийцсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж чаддаг мундаг залуу юм даа гэж харна. Ялгаа ийм л байна” хэмээн амыг маань таглаж билээ. Үнэхээр л адилхан уул уурхайн компани атлаа “Эрдэнэт”, Оюутолгой хоёрт асар их зөрүү байдгийг эндээс харж болохоор.
Оюутолгой бол хувийн хэвшилд дийлэнх хувь нь байгаа уул уурхайн компани. Харин “Эрдэнэт” бол хэдхэн дарга нарын мэдэлд байгаа 100 хувь төрийн өмчит компани. /хувийн хэвшлийн оролцоо байсан ч төр хүчээр булаасан/. Тэр ч утгаараа Оюутолгойд хэн бараа нийлүүлж, хэдэн төгрөгөөр бүтээгдэхүүнээ зарж, хэрхэн ашигтай ажиллахыг хувийн хэвшлийн компани өөрөө шийднэ. Тэд хямд зардлаар ашигтай ажиллах зарчмыг баримталдаг. Оюутолгой компанийн албан ёсны вэб сайт буюу http://ot.mn сайт руу нэвтэрч хэдэн төгрөгөөр ямар бүтээгдэхүүн нийлүүлэх боломжтой талаар мэдээлэл авч, мөн өөрсдийн бүтээгдэхүүнээ нийлүүлэх хүсэлт гаргах бүрэн боломжтой аж. Ажилчдын бээлийгээ ч тус компани нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлаж, худалдан авдаг нь дээрх сайт руу ороход тодорхой байгаа юм. Дугаар хорооны Дулмаа та чанартай даавуун бээлий үйлдвэрлэж чаддаг л бол Оюутолгойд бараа бүтээгдэхүүнээ нийлүүлэх боломжтой гэдэг нь хамгийн сайхан юм билээ. Миний танил шиг олон зуун залуус өөрсдийн хийсэн бүтээгдэхүүн, бүтээлээ шударгаар үнэлүүлж, эх орондоо сайхан амьдарч байгаа нь худлаа биш.
Харин “Эрдэнэт” үйлдвэрт хэн бараа нийлүүлж, ашигтай ажиллах уу гэдгийг хэдхэн дарга нар шийддэгээрээ ялгаатай. Цаашлаад, даргын шахааны бизнес чухал болохоос хямд зардлаар ашигтай ажиллах эсэх нь огт хамаагүй. Төрийн өмчит компаниудад бичигдээгүй хууль болтлоо хэрэгжсэн энэ тогтолцоо “Эрдэнэт” үйлдвэрт ч хэрэгжиж эхлэх нь тодорхой байгаа. Жишээлбэл, албаны хэрэгцээний бэлгэвч, 51.2 сая төгрөгийн чулуун арслан, 56 сая төгрөгийн массажны сандал, 60 ам.долларын белазны дугуй /бодит үнэ нь 20 ам.доллар/, нэр бүхий улстөрчийн нийлүүлсэн 100 сая төгрөгийн түлхүүрний оосор, 85 сая төгрөгийн үнэ бүхий гоёлын цаг, тоглоомын талбайгүй атлаа тоглохоор бэлтгэсэн теннисний бөмбөг зэрэг хэрэгцээгүй шахаануудаас бэлхнээ харж болно.
Энд Оюутолгойг онцолж магтахыг хүссэнгүй. Гагцхүү “Эрдэнэт” үйлдвэр Оюутолгой шиг нээлттэй ил тод үйл ажиллагаа явуулдаг бол хэчнээн их наяд төгрөг дарга нарын халаасыг зузаалахад бус ард түмний амьдралд зарцуулагдах байсныг хөндөхийг хүссэн хэрэг. Үгүй ядахдаа л компанийн хөрөнгийг хэн хаашаа хэрхэн зарцуулж, хэдэн төгрөгийн цалин авдаг нь ил тод байж болох байлаа. ОХУ-тай хамтран хувь эзэмшиж байхдаа ч Эрдэнэтийн худалдан авалт, бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг жижиг аж ахуйн нэгжийн нэр, данс тооцоо ил байгаагүй. Магад хоёр улсын гэрээнд нууц байхаар тохиролцсон байж мэдэх юм. Тэгвэл одоо яагаад ил болж болохгүй байна вэ. Эрдэнэт 100 хувь төрийн мэдэлд шилжсэн. Өөрөөр хэлбэл, төрийн өмчит компаниудтай адилхан тендерээ ил тод зарлаж, хэдэн төгрөгийн гүйлгээг хэн хаашаа шилжүүлж буйг олон нийтэд ил тод мэдээлэх учиртай. Төрийн өмчийн мэдэл шилжиж, Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу үйл ажиллагаа явуулж байгаа л бол тэд Шилэн дансны хуулиа хэрэгжүүлж, нээлттэй ажиллах хэрэгтэй. Уг нь энэ амлалтыг тус компанийн дарга Х.Бадамсүрэн сэтгүүлчдэд тайлбар хийхдээ өгснийг ард түмэн мэдэж буй. Тэрбээр, Уул уурхайн яаманд мэдээлэл хийх үедээ “Эрдэнэт үйлдвэр шил шиг тунгалаг, ариун байх болно. Нэг ч улстөрчийн шахааны бизнесийг авахгүй. Шилэн дансаа хэрэгжүүлдэг, хэдэн төгрөг хаашаа юунд зарцуулсныг ил тод тайлагнана” хэмээн амласан удаатай. Энэ амлалтыг өгснөөс хойш сар орчмын хугацаа өнгөрчихөөд байхад эрхэм даргын үйлдвэрт Шилэн дансны хууль хэрэгжсэнгүй.
Уншигч та “Эрдэнэт” үйлдвэрийн албан ёсны вэб сайт руу зориуд хайлт хийж ороорой. Сайтын дээд буланд байрлах “Шилэн данс” цэсийг нээгээд ороход “Уучлаарай таны хайсан хуудас олдсонгүй” гэсэн бичиг гарч ирдэг. Худалдан авалт хэсэгт ч нээлттэй тендер зарласан тухай нэг ч мэдээлэл алга. Уг нь энэ компанийн 49 хувийг эзэмшиж байсан хувийн хэвшлийн төлөөлөл Оюутолгой шиг зарчмаар ажиллана гэдгээ удаа дараа илэрхийлж, бүх худалдан авалт нээлттэй, данс тооцоо ил байх зарчмаар ажиллахаар төрийн төлөөлөлтэй ярилцсан юм билээ.
Гэтэл улстөрчид шахааны бизнесийнх нь хаалга хаагдах вий гэж айхдаа хувийн хэвшлийнхэнд шантааж хийж, Компанийн тухай хуульдаа өөрчлөлт оруулж 51 хувь дангаараа хуралдаж шийдвэр гаргадаг байхаар өөрчлөлт оруулж чадна шүү хэмээн сүрдүүлсэн нь хэвлэл мэдээллээр хангалттай бичигдсэн. Хэрвээ ил тод болчихвол хятадын шилэн шаазангаа улстөрчид шахаж чадахгүйд хүрнэ. Албаны хэрэгцээний бэлгэвч нийлүүлэх орлогын боломж нь хаагдах учраас УИХ-ын хууль бус тогтоолоор хувийн хэвшлийн 49 хувийг булааж авсан нь нэгэнт тодорхой болчихсныг нуугаад яахав. Төрийн мэдэлд очсон компани болгон дампуурч байгааг бид хангалттай олон жишээнээс харсан.
Хөрөнгийн бирж, Монгол шуудан гэх мэтээр дампуурлаа зарлахад бэлхэн байгаа олон компани бий. “Эрдэнэт” шахааны бизнесийн талбар, саалийн үнээ хэвээр байвал төд удахгүй дампуурах нь тодорхой. Төрийн өмч гэсэн сайхан малгай өмсгөдөг ч эрх баригч намын өмч болдог компани, аж ахуйн нэгжүүдийн араас оруулахгүйн тулд тус үйлдвэрт хувийн хэвшлийн хяналт, оролцоо зайлшгүй байх учиртай гэдгийг улстөрчид хүртэл хэлж байгаа. Тухайлбал, Эдийн засгийн байнгын хорооны хурлаар “Эрдэнэт” үйлдвэрийн тайланг сонсох үед УИХ-ын гишүүн, МАН-ын гишүүн Б.Дэлгэрсайхан хувийн хэвшлийн оролцоо байх ёстой хэмээн ярьсан нь хэвлэлийн шарласан хуудаснаа тодхон байна.
Хувийн хэвшлийн оролцоо байснаар ядахдаа л хариуцлага тооцлоо гэхэд буух эзэн буцах хаягтай үлдэнэ. Хувийн өмчийг эзэмшиж буй иргэн Дорж таньтай ийм ийм зөрчил гаргаж, шахаа хийсэн учраас хариуцлага тооцно хэмээн баримттай, буух эзэнтэй ярьж болно гэсэн үг. Гэтэл төрийн өмчийн компанийн дарга зөвхөн “тушаал биелүүлсэн” хэмээн бултаад үлддэг нь худлаа биш шүү дээ. Ц.Нямдорж шиг улстөрчид хүүгийнхээ бизнесийг дэмжихийн тулд утсаар ярьж чиглэл өгвөл үг дуугүй биелүүлэхээс өөр аргагүйд хүрдгийг дээр, дооргүй л мэддэг.
Х.Бадамсүрэн нарын далд хүсэл нь намын даргынхаа сонгуулийн мөнгийг босгох гэдэг нь хэнд ч тодорхой байгаа. Үүний дараа харин хувийн хэвшилд хувийг нь буцааж өгөөд гэмгүй царайлан суух биз. Хувийн хэвшлийн хөрөнгийг хууль бусаар булааж авсан гэдгээ ч МАН-ын улстөрчид эхнээсээ хүлээн зөвшөөрөөд эхэлчихсэн нь худлаа биш. УИХ-ын гишүүн, МАН-ын нөлөө бүхий улстөрч Ч.Хүрэлбаатар гэхэд л ““Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг авсан нь анхнаасаа буруу байсан” хэмээн хэвлэлд ярилцлага өгч, тун удахгүй шүүхийн шийдвэр гарна байх хэмээн ярьсан удаатай. Үнэхээр л төрийн мэдэлд авах нь зөв байсан бол тэд ярьсан хэлснээсээ буцаж, суудал дээрээ 360 градус эргэх байсан уу гэдэг бодох л асуудал. Бадмаа дарга хэзээ хэлсэн амандаа хүрч шилэн дансаа хэрэгжүүлэхийг хүлээх л үлдлээ. Уг нь улсын минь нүүр царайг тахалдаг “Эрдэнэт” шиг үйлдвэр нээлттэй, ил тод болчихвол миний танил шиг олон залуус аймаг алгасаж бизнес хийхээр харайж явахгүй биз. Олон олон бизнес эрхлэгч жирийн иргэдийн орлогын эх үүсвэр нээгдэх учиртай. Тэр сайхан цагийг үзэх нас үлдсэн гэж найдъя.
-
2017 оны 5 сарын 16
1.Хууль зүйн байнгын хорооны хуралдаан 09.00 цагаас “Их Эзэн Чингис хаан” танхимд:
-
2017 оны 5 сарын 16
Өнөөдөр цаг агаар +31. Хаврын улирал халаагаа өгч, зуны аагим халуун өдрүүдийн эхлэл ийнхүү тавигдлаа. Гэвч улс төрийн халуун, цаг агаарын халуунтай давхцаж, намуудын дэмжигчдийн идэвхи ч эрс нэмэгдэж, жагсаал цуглаан хийх хүсэлт Чингэлтэй, Сүхбаатар дүүргийнхнийг бүчиж байгаа гэх.
-
2017 оны 5 сарын 15
Монгол Улсын Их Хурлын дарга М.Энхболдод өнөөдөр (2017.05.15) УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Д.Оюунхорол ”Ард нийтийн
-
2017 оны 5 сарын 15
Эрдэнэт хотноо хоёр өдөр зохион байгуулж буй уул уурхайн салбарын төвийн бүсийн чуулганд нэг тэрбум орчим төгрөг зарцуулж байгаа аж. Өргөн бүрэлдэхүүнээр цуглаж хэлэлцэхийн гол зорилго нь шинээр боловсруулж буй Уул уурхайн хуульд санал оруулах явдал бололтой. Төвийн бүсийн чуулганы зохион байгуулах коммисын даргаар Эрдэнэт үйлдвэрийн ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн ажиллаж байгаа. Тэрээр “шинэ баян цээж өвчтэй”-н үлгэрээр төлөөлөгчдийг Эрдэнэтийн аль сайн гэх зочид буудалд байрлуулж, тав тухыг дээд зэргээр хангахын тулд мөнгө хайрлахгүй цацаж байгаа гэсэн. Хоёрхон өдрийн арга хэмжээнд тэрбум орчим төгрөг гэдэг арай л чанга уу, “гаагүү” юу? Уг нь энэ мөнгөнийхөө өчүүхэн хэсгээр Эрдэнэтэд цэцэрлэг бариад өгсөн бол “Тансаг” Бадмаагийн унасан нэр хүндэд нэмэр болох сон. Эсвэл Ц.Ням-Осор даргынхаа буудлыг дүүргэж, ашиг орлогыг нь нэмэгдүүлэх тохироогоор төрийн мөнгийг тарааж цацах эрхээ олж аваа юу? Ерөнхий сайд нь нүүрээ улалзуулан байж хэдэн төгрөг олж ирдэг, түүнийг нь амьгүй албатууд нь ингэж гарын салаагаар урсгадаг жишиг тогтлоо шүү. Түүнийгээ шүүмжлүүлэхгүйн тулд сэтгүүлчдээс нууцаар, зөвхөн өөрсдийн сонгосон арваад хэвлэлийн байгууллагыг өндөр үнээр хөлсөлж авч явсан аж. Маргаашнаас эхлээд гэнэт Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэр хэрхэн цэцэглэн мандаж байгаа талаар магтан дуулсан мэдээллээр угжиж эхэлбэл та бүү гайхаарай.
-
2017 оны 5 сарын 15
УИХ дахь АН-ын бүлгийн хурлын үеэр Төрийн албаны зөвлөлийн дарга Б.Цогоогоос бүлгийн гишүүд одоо мөрдөгдөж байгаа Төрийн албаны тухай хуулийн хэрэгжилт, Сүхбаатар аймагт
-
2017 оны 5 сарын 15
Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат Бүгд Найрамдах Филиппин Улсын Ерөнхийлөгч Родриго Дутерте-д бараалхаж, харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх талаар албан уулзалт хийлээ.
-
2017 оны 5 сарын 15
УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг өнөөдөр /2017.05.15/ ээлжит хурлаа хийж, МУ-ын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан Төрийн албаны тухай хуулинд нэмэлт өөрчлөлт
-
2017 оны 5 сарын 15
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутеррештэй уулзлаа.
-
2017 оны 5 сарын 15
УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуралдаан завсарлалаа.
-
2017 оны 5 сарын 15
СЕХ МАХН-аас нэр дэвшигч Н.Энхбаярыг бүртгэхээс татгалзсан билээ. гэхдээ МАХН-д өөр хүнийг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэх боломж
-
2017 оны 5 сарын 15
УИХ дахь АН-ын бүлэг хуралдаж дуусчээ. Бүлгийн хуралдаанаар Төрийн албаны тухай хуулийн төслийг хэлэлцсэн ч сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийсэнгүй.
-
2017 оны 5 сарын 15
УИХ дахь МАН-ын бүлэг хуваарийн дагуу хуралдаж байна.
-
2017 оны 5 сарын 15
Ц.Шаравдорж
-
2017 оны 5 сарын 15
СЕХ-ны өчигдрийн хуралдаанаар МАХН-аас нэр дэвшсэн Н.Энхбаярыг нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан. Энэ шийдвэрийн талаар өнөөдөр МАХН-ынхан мэдээлэл хийлээ. Тэд “СЕХ-ны шийдвэр маш ерөнхий байлаа.
-
2017 оны 5 сарын 15
“Бүс ба зам” олон улсын дээд хэмжээний уулзалтад оролцож буй Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат Мьнямарын холбооны бүгд найрамдах улсын төрийн зөвлөх Аунг Сан Сү Чийд бараалхлаа.
-
2017 оны 5 сарын 15
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх зургадугаар сарын 26-нд болно.
-
2017 оны 5 сарын 15
Сонгуулийн ерөнхий хорооны хуралдаан өчигдөр болж, 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшичдийг бүртгэх эсэхийг шийдвэрлэв. Монгол Улсын тав дах Ерөнхийлөгчид хүч үзэхээр Монгол Ардын намаас Миеэгомбын Энхболд, Ардчилсан намаас Халтмаагийн Баттулга, Монгол Ардын Хувьсгалт намаас Намбарын Энхбаяр нар дэвшихээр бичиг баримтаа СЕХ-нд гардуулан өгөөд байсан. Тэгвэл СЕХ М.Энхболд, Х.Баттулга нарыг бүртгэж, Ерөнхийлөгчид нэр дэвших үнэмлэх олгохоор шийдвэрлэсэн байна.
-
2017 оны 5 сарын 15
Хуваарийн дагуу өнөөдөр УИХ дахь АН, МАН-ын бүлэг хуралдана. Мөн дараах ажлын хэсгүүдийн хуралдан товлогджээ.
