Өвөлтэй нүүр тулах малчны нэг өдөр

Өвлийн өглөөний нар цаст уулсын цаанаас дөнгөж цухуйна. Тэнгэрийн хаяагаар улаавтар туяа татаж, цасны талст гэрлээр солонгорно. Агаарын сэрүүнийг сөрөн хээрийн салхи шивнэх мэт аяархан исгэрнэ. Энэ бол Монголын хөдөөгийн өвлийн өглөө. Малчид өглөөний 5 цагт аль хэдийн малын бэлчээр рүү мордож явна. Тэдний хувьд өвөл бол сорилтын улирал ч бас хамгийн үнэ цэнтэй цаг үе. Өвөл бол малчны ухаан шалгадаг улирал. Зун хадлангаа сайн бэлдсэн бол санаа амар, үгүй бол нойргүй шөнө л их байдаг байх.

 Малчны амьдрал

Өвлийн нар богинохон. Өглөөний хүйтэн арилахаас эхлээд үд хүртэл бэлчээрт, үдээс хойш тэжээл тарааж, орой нь халуун гэртээ орж амарна . Гэрийн эзэгтэй хүн цай хоол, идээ будаагаа янзлан суух зуур цасан цагаан талаар давхих нөхрөө  холоос харан суух. Гадаа хүйтэн ч гэрийн дотор дулаахан. Түлээний гал гэрийн доторх агаарыг улайсган, ханаар дамжин халуу дүүгэнэ. Малчны амьдралд технологи ховор ч ухаан, эвсэл, хөдөлмөрийн үнэ цэнэ хангалттай.

 Өвлийн бэлтгэл - намраас эхэлнэ

Малчдын өвлийн амьдрал намраас эхэлдэг. Намрын адаг сард өвс хадлангаа базааж, түлшээ бэлдэнэ.   Хадлангийн нэг боодол өвсний үнэ хотод хямдхан санагдаж болох ч, хөдөө бол нэг малаа өвөлжүүлэх баталгаа юм. “Намрын орой үдэш хүртэл хадлан хадаад, борооны өмнө овоолох тэр мөч бол малчдын  хувьд баяртай үе. Тэгэхгүй бол цасны дараа юуг ч хадаж чадахгүй шүү дээ. Хүйтний улиралд  түлээ ховордох, усны эх хөлдөх зэрэг асуудал олон. Гэсэн ч малчид бие биедээ тусалж, хамтдаа даван туулдаг уламжлалтай. “Өвөл ганцаараа бол амьдрал хэцүү. Гэхдээ айл саахалтаараа бүгдээрээ нэгэн айлын хүмүүс шиг байх нь өвлийг давах нэгэн том хүч болдог.

 Морьтон хүний ухаан Монголын талд

Өвөл морь бол зөвхөн унаа биш, харин анд нөхөр. Цасан шуурга тавьсан үед машин, мотоцикл юу ч биш болно. Морь бол хүний адилаар бүхий л зүйлийг мэдэрдэг амьтан. Салхи, цасны чигийг мэдэж, эзнээ хаашаа явахыг заадаг ухаантай амьтан.

Гэр

Өвлийн хүйтэнд хамгийн дулаахан зүйл бол малчны гэр. Тэнд хүүхдүүдийн инээд, галын дөл хоёр сүлэлдэнэ. Хотод бүх юм дөт ч хүмүүсийн сэтгэл хол байдаг юм шиг. Харин малчны хотод хүмүүсийн сэтгэл дулаан.

 Цасан шуурга- амьдралын сорилт

Өвөл бол зөвхөн цагаан өнгөөр дүрслэгддэг сайхан дүр зураг биш. Шуурга, зуд бол малчны хамгийн том дайсан. Өвлийн шуурганы дараах анхны нарны гэрэл малчны сэтгэлд итгэл өгөх мэт. Цасны дундаас малын мөр гарч ирэх тэр мөч тэдний хувьд амьдралын утга учрыг нь илэрхийлнэ.  Өвөл өнгөрөхөд хаврын салхи хөх тэнгэрийн доогуур уухайлан ирнэ. Хөдөөгийн амьдрал хүнд ч ухаан, эвсэл, сэтгэлийн уужимд суралцуулдаг. Малчны гэрийн үүднээс харахад утаа, хөл хөдөлгөөнгүй тал нутагт ч амьдралын утга учир тэнд л  оршдог.

Өвлийн шөнө цас нам гүмхэн орж,гэрийн үүдэнд утаа сэнгэнэж, гэр дотроос хүүхдийн инээд, галын дүрэлзэх чимээ сонсогдоно. Цасны ширхэг бүр хээр талд унаж, маргаашийн амьдралын шинэ мөрийг татаж эхэлнэ. Монголын хөдөө бол зөвхөн газар нутаг биш тэр бол амар амгалан, сэтгэлийн орон зай. Өвөл бол зүгээр нэг улирал биш тэр бол монгол хүний тэсвэр, ухааны сорил. Энэ бол монгол малчны амьдрал  цасан дороос ургах итгэл, салхинд сэргэх сэтгэл, гэрэлд харагдах хөдөлмөр.