“Бэрэн” группийн захиалгаар VII дугаар хороололд гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн барилга барьж байсан БНХАУ-ын 90 орчим иргэд цалингаа авах шаардлагыг компанидаа тавьж улмаар БНХАУ-ын ЭСЯ-руу очиж суулт зарлах гэж байсан талаарх мэдээлэл олны анхаарлыг татаад байгаа.

    Улмаар эдгээр иргэдийг цугларсан дариуд манай иргэний хөдөлгөөнийхэн хийгээд цагдаа нар очиж  Хятадын элчин сайдын яаманд хүргэсэн гэх мэдээлэл бий. Гэвч тэднийг шалгаж албадан гаргах ёстой иргэн байвал зохих хариуцлагыг оноодог газар нь Гадаадын иргэн харьяатын асуудал эрхлэх газар. Тиймээс Гадаадын иргэн, харьяатын асуудал эрхлэх газраас тэдгээр ажилчидтай уулзаж зарим шаардлагатай бичиг баримтуудыг нь шалгаж эхлээд байгаа аж.

    Улмаар шалгалтын явцад 90 гаруй хятад иргэний   38 нь Монгол Улсад хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөлтэй, эрх бүхий байгууллагуудаас зөвшөөрөл авсан , харин үлдсэн 50 орчим нь Монгол Улсад хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөлгүй нэг удаагийн буюу 30 хоногийн визтэй орж ирсэн хүмүүс байжээ.  Хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөлгүй энэ хүмүүсийг  Гадаадын иргэн, харьяатын асуудал эрхлэх газар албадан гаргах үүрэгтэй. Энэ ч утгаараа тэдгээрийг албадан гаргахаар  түр саатуулаад байгаа аж.  Хуулийн дагуу энэ хүмүүст торгуулийн арга хэмжээг, захиргааны арга хэмжээтэй авах ёстой ч эхний ээлжинд ийм олон хятад иргэнийг урьж авчирч, ажиллаж амьдрах зөвшөөрлийг олгосон “эрх мэдэлтэн”  аж ахуй нэгж, иргэнийг олж тогтоож хариуцлага тооцохоор ажиллаж байгаа юм байна.

Харин хууль ёсны зөвшөөрөлтэй 38 иргэн нь гэрээгээр орж ирсэн бөгөөд  тэд манай улсад 2 сар гаруйн хугацаанд ажиллажээ. Эдгээр хятад иргэд нь “Бэрэн” компанийн орон сууцны хороололд ажиллаж байсан нь ч үнэн  гэдгийг албаныхан хэлж байна.

    Улмаар тэдгээр хятад иргэдийн төлбөр мөнгө, цалин хөлсийг нь өгсөн эсэхийг  “Бэрэн” компанитай холбогдож тодруулах  гэсэн боловч утасных нь орох ярианы эрх хаагдсан учир холбогдож чадсангүй. Харин цахим хэрэгслээр тэдний холбогдох албаны хүнтэй ярилцсан ярилцлага цацагдсан байна. Тэгвэл тус газраас “Бэрэн” группийн удирдах албаны хүнтэй холбогдоход “Өнгөрсөн амралтын өдрөөр цуглаан хийсэн хятад иргэд манай компанийн ажилчид биш. “Бэрэн” групп 30-аад туслан гүйцэтгэгч компанитай хамтран ажилладаг тэдний нэг нь “Өлзийт Буян Өргөө” гэх компани байгаа юм. Энэ асуудал “Өлзийт Буян Өргөө” гэх компаний асуудал учраас манай компанид огтхон ч хамааралгүй” гэжээ.

Харин “Өлзийт Буян Өргөө” ХХК нь “Бэрэн” группийн Сүхбаатар дүүргийн VII хороонд баригдаж буй барилгын угсралтын ажлыг хийхээр гэрээ хийсэн аж. Гэхдээ тэднийг оруулж ирсэн компани нь  “Ванцай” ХХК юм байна.

Юутай ч сүүлийн үед зарим аж ахуй нэгжүүд хятад иргэд хууль бусаар олноор нь оруулж ирж ажлаа хийлгээд цалин хөлсийг нь өгөхгүй, албадан саатуулах газар баригдуулж хүчээр гаргуулдаг зальжин байдлыг үүсгээд байгаа гэж хэлж болно. Өөрөөр хэлбэл хэн нэгэн этгээдээр эсвэл өөрсдөө хятад иргэдийг хууль бусаар оруулж ирж ажиллуулж байгаад цалингаа өгөлгүй албадан саатуулах газар ямар нэг байдлаар мэдэгдэж өөрсдөө зүгээр мултардаг болоод байгаа гэх хардлага нийгэмд бий болоод байгаа юм.

    Уг нь Хятад улс өөсрдөө ажиллах хүчийг экспортлох бодлого барьж байгааг албаныхан хэлдэг. Улмаар Африк, Ойрхи Дорнодыг ажиллах хүчээр хангаж, энэ байдал Монголруу ч нөлөөлөөд эхэлсэн. Гэтэл эргээд өөрсдийн харилцааг ч бодохгүй ийм үйлдэл гаргаж байгаа аж ахуй нэгж, хувь хүмүүст хариуцлага тооцмоор юм.
Бид ч хүний нутагт амьдралаа тэжээхийн тулд ажилладаг. Гагцхүү тэр үед ийм аргаар биднийг залилж мөнгө ч үгүй, харин эсрэгээрээ торгуулж нутагтаа ирвэл харамсалтай шүү дээ.