Өнөөдөр Монголын эдийн засаг хүндэрсэн гэдгийг Сангийн сайдаасаа эхлээд хаа, хаанаа хүлээн зөвшөөрч байгаа. Хамгийн асуудалтай нь эдийн засаг дахь нөхцөл байдал хүндэрснээс үүдэж Монголын бизнесийн орчин хүнд байдалд орчихоод байна Үүнийг өнөөдөр бизнес эрхэлдэг толгойтой бүхэн ярьж байгаа юм.

Харин Засгийн газрын зүгээс дотоодын үйлдвэрлэгч, бизнес эрхлэгчдээ намгаас татаж гаргана. Ингэхдээ Чингис бондын үлдэгдэл мөнгийг тэдэнд зарцуулж байж хүнд нөхцөл байдлаас салгана гэж Тиймээс ч Засгийн газраас импортыг орлож, экспортыг дэмжих  888 төслийг шалгаруулан санхүүжилтийг нь хийхээр ажиллаж байна. Импортыг орлох, экспортыг дэмжих төсөлд нийт дөрвөн их наяд төгрөг зарцуулахаас Засгийн газар  нэг их наядыг гаргах юм. Харин  үлдсэн гурван их наяд төгрөгийг Хөгжлийн банк арилжааны банктай хамтран гаргана.

Тэгвэл томоохон эдийн засагчид болон бизнесмэнүүд Засгийн газрын дээрх үйл ажиллагааг огт дэмжихгүй байгаа. Тухайлбал Эдийн засгийн хөгжлийн яамны дэд сайд, эдийн засагч О.Чулуунбат энэ талаар “Эхний ээлжинд бид уул, уурхайгаараа дэлхийд өрсөлдөх хэрэгтэй. Үүний дараа бусад зүйл орно. Тиймээс уул, уурхайн бүтээгдэхүүнээ өрсөлдөх чадвартай болгох хэргтэй. Тэгэхгүйгээр компьютер, зурагт хийнэ түүнд нь Засаг хөрөнгө оруулна  гэвэл үр дүнгүй хөрөнгө оруулалт болно. Вьетнамд 70 долларын цалинтай оёдолчин байхад манай 400 долларын оёдолчид хувцас хийгээд өрсөлдөж чадахгүй. Дэлхий дээр бүх зүйлийг үйлдвэрлэж чаддаг улс гэж байхгүй. Улс бүр өөрийн давуу талаа хөгжүүлдэг. Бидэнд байгаа давуу тал бол уул, уурхай хөдөө аж ахуйн салбар юм. Үүнийгээ л хөгжүүлэх ёстой болохоос өөр зүйлээр оролдох шаардлага байхгүй” гэжээ.

Харин Эдийн засагч Б.Хашчулуун мөн л үүнтэй ижил байр суурьтай байгаа юм. Тэрбээр “Засгийн газар үлдэж буй хоёр жилийн хугацаанд Тавантолгой, Хөшигтийн хөндийд баригдаж буй шинэ нисэх буудал, ТЭЦ 5, Улаанбаатар метро барих төсөл, Шинэ төмөр зам зэрэг зургаан төслөөс аль нэгийг нь илүү үр дүнтэй хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Үүнийг дагаад маш олон худалдаа эргэлт хийж эдийн засаг дахь царцанги байдал арилна” гэсэн зөвлөгөөг өгчээ.

Эдийн засагчид зөвлөхдөө эдийн засаг дахь бололцоогоороо томоохон мега төслүүд рүү хөрөнгө оруулахгүй бол жижиг, сажиг гутал, оймс руу хөрөнгө оруулалт хийвэл мөнгөө үр дүнгүй салхинд хийсгэнэ хэмээн хэлж байгаа юм. Тэр дундаа томоохон найман том мега төсөлд л үр ашигтай хөрөнгө оруулалт хийвэл Монголын эдийн засаг өснө гэж тэд үзэж байгаа аж.

Тэгвэл судлаачдын энэхүү саналтай томоохон бизнес эрхлэгчид ч санал нэгтэй байна.

 Тухайлбал “Мон Лаа” ХХК-ийн захиарл Х.Энхсайхан “Нэг эсгийн оймс хийчихээд жижиг, дунд үйлдвэрлэл хөгжиж байна гэж ярих хүмүүс бий. Үүнийг 800 жилийн өмнө монголчууд хийгээд өмсдөг л байсан шүү дээ. Уг нь том, хүнд үйлдвэрлэл хөгжиж байж жижиг, дунд нь дагаад хөгждөг байхгүй юу. Том зүйл хөгжихөөр бага нь зах зээлийн жамаараа дагаад явчихдаг. Японы Солонгосын жишээ байна. 800 гаруй төслийн маш цөөхөн нь тэнцэж амьдрал болно гэж харж байна. Бондын мөнгө ялгаагүй л зээл шүү дээ. Үүнийг арилжааны банкуудаас авч болно. Энэ төслүүд дээр төр ганц зөв алхам хийсэн нь зээлийг өөрсдөө биш арилжааны банкаар олгох нь. Өөрсдөө өгсөн бол үнэхээр хайран мөнгө болох байсан. Хэрэв надад энэ мөнгийг хувиарлах эрх нь байсан бол том төслүүдийг санхүүжүүлэх байсан. Хамгийн ойрын жишээ хэлэхэд Тавантолгой, Оюутолгой зэрэг том төслүүдийг хөдөлгөхөд уурхайчдын хувцас оёдог, хоол хүнсийг нь базаадаг, уурхайд хэрэглэдэг тоног төхөөрөмж нийлүүлдэг жижиг газрууд дагаад хөдөлж эхэлсэн биз дээ. Том төслийг дагаад жижиг төсөл явдаг сонгодог жишээ Toyoto. Энэ компани зүгээр л “Toyoto” гэдэг брэнд нэрийг эзэмшдэг. Гэтэл нөгөө талд нь түүний хаалга, цонх, шил, рүль, дугуй бүр гархи боолтыг нь хийдэг газар тусдаа. Яахав "Toyoto" гэдэг том брэндийг дагаад жижиг газрууд хөгжчихгүй юу. Тэгэхээр Монголд хэзээ хүнд үйлдвэрлэл хөгжинө тэр цагт жижиг үйлдвэрүүд хөгжинө. Хүнд үйлдвэрлэлээ хөгжүүлээгүй байж жижиг үйлдвэрлэлийн төслийг мянга яриад нэмэргүй. Тэр 800 гаруй төслийн цөөхөн нь амьдрал болно. Бондын мөнгө ялгаагүй л зээл шүү дээ. Үүнийг арилжааны банкуудаас ч авч болно” гэж байна. 

Ямартай ч Х.Энхсайхантай адил байр суурьтай маш олон бизнесмэнүүд байна.