БНХАУ-ын дарга Ши Жинпин, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин нарын дараалласан айлчлал олон улсын анхаарлыг татаж эхэллээ. Хоёр орны төрийн тэргүүн хоёул манайд ижил төстэй яриа хэлэлцээр хийв. Нэн тэргүүнд хоёр орон 2020 он гэхэд Монголтой хийж байгаа худалдаа эргэлтээ тус бүр 10 тэрбум ам.долларт хүргэхээр болов. Мөн Монголоос экспортлох бараа бүтээгдэхүүний татвар квотыг чөлөөлж, транзит тээврийн хөнгөлөлт үзүүлэхээр болсон. БНХАУ Монголд найман боомтоо нээж өгсөн бол, ОХУ Монголтой хамтран байгуулсан төмөр замаа хос шугамтай, цахилгаан зүтгүүртэй болгон хүчирхэгжүүлэхээр боллоо. Ийнхүү Монгол Улс Евро азийг холбосон транзит улс жинхэнэ утгаараа болов. Хоёр хөршдөө визгүй зорчих боломж нь энэ аварга зах зээлийг хооронд нь холбох бодит гүүр болно.  Энэ бүхэн хөрөнгө оруулагчдад таатай мэдээ хүргэж хөрөнгийн зах зээл дээрхи Монголын гэх тодотголтой компаниудын хувьцаа сэргэх хандлагатай боллоо.

    ОХУ Европ, АНУ-ын эсрэг хүнсний хориг арга хэмжээ авснаар өөрийн зах зээлээ Ази, Бриксийн орнуудад нээнэ гэдгээ мэдэгдсэн. Ингэснээр Аргенти, Бразил зэрэг улсууд хэдийн ОХУ-руу олон төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүнээ нийлүүлж эхэлсэн. Мөн Филиппин улс жимс нийлүүлэхээр хөөцөлдөж байна. Монгол Орос хоёр орны Засгийн газрын түвшний яриа хэлэлцээрүүдийг яаралтай эхлүүлж Монголоос худалдаж авах бараа бүтээгдэхүүний талаар яаралтай тохиролцоонд хүрэхийг Ерөнхийлөгч В.Путин засгийн газартаа үүрэг болгов.

    Ийнхүү манай улс хоёр хөрштэйгээ харилцаагаа илт шинэ түвшинд сэргээлээ. Уул уурхайн эдийн засгийн өсөлт саарч, хөрөнгө оруулагчид нүүр буруулж байгаа ийм цагт хөршүүдээ түшихээс өөр сонголт бидэнд байсангүй. Харин үүнд манай гуравдахь хөрш гэгдэх зарим орнууд санаа зовниж эхлэв. Тухайлбал АНУ-аас манай оронд суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхэт элчин сайд  Пайпэр Энн Уинд “Монгол Улс гуравдахь хөршүүдээ бага анхаарч байна” гэсэн агуулгатай байр сууриа илэрхийлсэн. Монгол Улсын гадаад бодлогын үзэл баримтлалд нэн тэргүүнд хоёр хөрштэйгээ найрсаг сайн харилцаатай байх түүний дараа гуравдахь орнуудтай найрсаг сайн харилцаатай байхаар ач холбогдлоо эрэмбэлсэн байдаг. Гэтэл бид нэг хэсэг хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн гуравдагч хөршийн бодлогоо тэргүүнд тавиад тэргүүн зэргийн ач холбогдолтой хоёр хөршийн бодлогоо хоёрдугаарт тавьж явсан. Зарим мэргэжилтнүүд одоо л Монгол Улсын гадаад бодлого зөв байрандаа орж байна гэж тайлбарлаж байгаа бол Монгол Улсын гадаад бодлогыг Монголчууд өөрсдөө тайлбарлахаас АНУ-ын элчин сайдаар тайлбарлуулж болохгүй энэ нь улс орны дотоод хэрэгт оролцож байгаа явдал гэж хандах хүн цөөнгүй байна.

    Өргөн утгаар нь авч үзвэл БНХАУ, ОХУ-ын дунд хугацааны худалдаа эдийн засгийн харилцаа тодорхой болсон нь өрсөлдөгчдийн анхаарлыг татахгүй байхын аргагүй. Тэр тусмаа ОХУ, БНХАУ-г холбосон Монголын төмөр зам, Монголоос санаачилсан “талын зам” төслүүд нь бүс нутгийн худалдаа эдийн засгийн том бүтэц болох шинжтэй болж байна. Товчхондоо Монгол Улс жинхэнэ утгаараа ази европыг холбосон транзит улс боллоо. Хоёр хөрш рүүгээ визгүй зорчино. Харин хоёр хөрш маань хоорондоо визтэй зорчино. Тэгэхээр Монгол Улс БНХАУ-д уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ нийлүүлэх, БНХАУ-аас өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүнийг ОХУ-ын Буриад, Алтай, Тува улсуудад маш бага өртөгөөр нийлүүлэх боломжтой болж байна. Бид өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүн хувцас хүнс, цахилгаан бараа үйлдвэрлэж БНХАУ-ын зах зээлд гарах хэцүү. Харин Краснодарын хязгаар, Алтай, Тува, Буриад зэрэг Москва, БНХАУ-аасаа хол зайтай 7 сая хүн ам бүхий зах зээл Монголд шинэ боломжийг олгож болох юм.

    Хоёр хөрш бидэнд маш том боломжийг нээж өгөв. Харин зөрүүлээд маш том дэмжлэгийг хүсэх нь дамжиггүй. Тэр юу байх вэ?

    БНХАУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Чинь Ган БНХАУ-ын дарга Ши Жинпин болон, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путины Монгол Улсад хийсэн айлчлалын талаар хэвлэлийн бага хурал хийлгэсэн нь цоо шинэ үзэгдэл болов. Тэрээр “БНХАУ-ын даргын Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлал нь өндөр ач холбогдолтой бөгөөд хоёр орон нийтлэг ойлголцолд хүрч чадсан” гэдгийг онцолсон байна. Мөн ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин Монголд улсад айлчилсантай холбогдуулж “Монгол Улс нь ОХУ,  БНХАУ гэсэн хоёр л хөрштэй. Орос Монгол хоёр орон бол уул, усаараа залгагдсан хөрш түншүүд юм. Орос Монголын харилцааны хөгжил бүс нутгийн энх тайван тогтвортой байдалд ашигтай байгаасай гэж Хятад улс хүсч байгаа учраас Орос, Монголтой хамтран бүс нутгийг тогтвортой хөгжүүлэхэд бэлэн гэж хэлжээ. Цаашлаад удахгүй ОХУ, БНХАУ, Монгол Улсын төрийн тэргүүн нарын уулзалтыг зохион байгуулахаар яг одоо зөвшилцөж байгаа гэжээ. Гурван Улсын харилцаа хэзээ ч ийм өндөр түвшний сэргэлт авч харилцан ач холбогдлоо илэрхийлж байсангүй. Тэгэхээр Бээжин гурван улсын төрийн тэргүүний уулзалтыг дахин зохион байгуулахаар ажиллаж байгаа нь тодорхой боллоо. Ноён Ши Жинпин манай Ерөнхийлөгчийг 11-р сард болох АПЕК-ийн дээд хэмжээний уулзалтанд уриад байгаа. Энэ үеэр В.Путин Бээжинд саатах шалтгаан гарч болзошгүй нь.

    Өнгөрөгч долоо хоногт Бээжин Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын тайланг авч хэлэлцсэн байна. Дэлхийн нийт хүн амын ¼-г хамарч байгаа улс орнуудыг нэгтгэсэн хүчтэй байгууллагын гол үндэс нь эдийн засгийн харилцаа байв гэж дүгнэжээ. Энэ байгууллагыг цэргийн эвсэл болох өндөр магадлалтай гэж олон улс ихээхэн болгоомжилдог. Ийм болгоомжлол ч Монголчуудад бий. Монгол Улс 2004 оноос хойш ШХАБ-ын ажиглагч гишүүн орны статустай явж ирсэн. Харин Монголыг жинхэнэ гишүүнээр элсүүлэхэд бэлтгэх хэрэгтэй гэж БНХАУ-ын гадаад харилцааны яам саяхнаас мэдэгдэх болсон. ОХУ ч энэ байгууллагад гишүүнээр элсвэл их баярлана шүү гэдгээ илэрхийлээд байгаа.